Sách giáo khoa Ngữ văn 6 Tập hai

Giải Bài 1 trang 10 SGK Ngữ văn 6

Bài 6. Chuyện kể về những người anh hùng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Đối với cuộc sống của con người, tuỳ từng thời điểm cụ thể, các hiện tượng tự nhiên có thể bộc lộ một trong hai mặt: ích lợi và tác hại. Nêu một số ích lợi và tác hại của các hiện tượng đó.
(văn bản: Sơn Tinh, Thuỷ Tinh)

Gợi ý trả lời

Trong truyền thuyết *Sơn Tinh, Thuỷ Tinh*, các hiện tượng tự nhiên tiêu biểu là mưa, gió, bão, nước dâng, lũ lụt (gắn với Thuỷ Tinh) và núi non, đất đai (gắn với Sơn Tinh). Đối với cuộc sống con người, những hiện tượng ấy luôn có hai mặt: vừa đem lại ích lợi, vừa gây ra tác hại — tuỳ từng thời điểm cụ thể.

a) Ích lợi của các hiện tượng tự nhiên
- Mưa cung cấp nguồn nước cho sinh hoạt, cho cây cối, mùa màng tươi tốt; nhờ có mưa thuận gió hoà mà con người cày cấy, trồng trọt được thuận lợi.
- Nước sông, nước lũ hằng năm bồi đắp phù sa, làm cho đồng ruộng thêm màu mỡ, mùa màng bội thu.
- Sông ngòi, ao hồ còn cho tôm cá, là đường giao thông đường thuỷ và nguồn nước tưới tiêu cho đồng ruộng.

b) Tác hại của các hiện tượng tự nhiên
- Khi mưa to, gió lớn, bão lũ kéo dài, nước dâng cao gây ngập lụt, cuốn trôi nhà cửa, ruộng vườn, làng mạc (giống như cảnh Thuỷ Tinh dâng nước đánh Sơn Tinh).
- Lũ lụt làm hư hại mùa màng, gây mất mùa, đói kém, thiệt hại tài sản và đe doạ tính mạng con người, vật nuôi.
- Bão, gió lớn còn làm đổ cây cối, sạt lở đất đá, cản trở đi lại và sản xuất.

👉 Như vậy, cùng một hiện tượng tự nhiên (ví dụ mưa, nước), lúc điều hoà, đúng mức thì có ích lợi, nhưng khi quá nhiều, dữ dội thì lại gây ra tác hại. Vì thế con người cần hiểu biết, chủ động phòng chống thiên tai (đắp đê, trồng rừng, dự báo thời tiết…) để hạn chế tác hại và tận dụng ích lợi của thiên nhiên.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.