Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập một

Giải Bài 5 trang 42 SGK Ngữ văn 7

Thực hành tiếng Việt   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Có một người lính
Đi vào núi xanh
Những năm máu lửa.

Xác định nghĩa của các từ ngữ núi xanh và máu lửa trong khổ thơ:

Có một người lính
Đi vào núi xanh
Những năm máu lửa.

Em căn cứ vào đâu để xác định như vậy?

Gợi ý trả lời

a) Nghĩa của từ ngữ "núi xanh"

- "Núi xanh" chỉ núi rừng (ở đây là núi rừng Trường Sơn) — nơi người lính đã "đi vào" để chiến đấu. Đây không phải nghĩa đen tả một ngọn núi màu xanh, mà được dùng để chỉ chiến trường, nơi rừng núi của cuộc kháng chiến.

b) Nghĩa của từ ngữ "máu lửa"

- "Máu lửa" (máu và lửa) chỉ chiến tranh ác liệt, gian khổ, nhiều hi sinh, mất mát — những năm tháng bom đạn, chết chóc của cuộc kháng chiến. "Những năm máu lửa" nghĩa là những năm chiến tranh dữ dội.

c) Căn cứ để xác định

- Em căn cứ vào ngữ cảnh (văn cảnh) của khổ thơ: hình ảnh "người lính", "đi vào", "những năm…" cho thấy bài thơ nói về người lính thời chiến. Vì vậy "núi xanh" phải hiểu là núi rừng nơi chiến đấu, còn "máu lửa" phải hiểu là chiến tranh.
- Đồng thời căn cứ vào hiểu biết về hiện thực lịch sử (những năm kháng chiến) và cách dùng từ theo nghĩa chuyển, giàu sức gợi của thơ ca: "máu" gợi hi sinh, mất mát; "lửa" gợi bom đạn, khốc liệt — kết hợp lại biểu trưng cho chiến tranh.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.