Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập một

Giải Câu 5 trang 44 SGK Ngữ văn 7

Gặp lá cơm nếp (Thanh Thảo)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Theo em, thể thơ năm chữ có tác dụng gì trong việc thể hiện cảm xúc của nhà thơ?
(văn bản: Gặp lá cơm nếp - Thanh Thảo)

Gợi ý trả lời

Nhắc lại về thể thơ năm chữ trong bài: Bài thơ *Gặp lá cơm nếp* của Thanh Thảo được viết theo thể thơ năm chữ (mỗi dòng có năm tiếng), các khổ thơ ngắn, nhịp thơ thường là 2/3 hoặc 3/2, gieo vần linh hoạt.

Tác dụng của thể thơ năm chữ trong việc thể hiện cảm xúc của nhà thơ:

a) Tạo nhịp điệu nhẹ nhàng, tha thiết, gần với lời tâm tình: Dòng thơ ngắn, số tiếng ít khiến nhịp thơ chậm rãi, sâu lắng, rất phù hợp để diễn tả dòng hồi tưởng và nỗi nhớ thương mẹ, nhớ quê hương của người con đang ở nơi xa (trên đường hành quân).

b) Giúp cảm xúc dồn nén, cô đọng, lắng sâu: Vì mỗi dòng chỉ có năm tiếng nên lời thơ ngắn gọn, hàm súc; tình cảm không ồn ào mà dâng lên từ từ, thấm thía — từ hình ảnh "lá cơm nếp" bình dị gợi về mùi xôi, về dáng mẹ "nhặt lá về đun bếp", rồi mở rộng thành tình yêu mẹ hòa quyện với tình yêu đất nước.

c) Phù hợp với mạch cảm xúc hồi tưởng, liền mạch và tự nhiên: Thể thơ năm chữ với các khổ ngắn nối tiếp nhau giúp cảm xúc chuyển tiếp êm ái: từ hiện tại (gặp lá cơm nếp) → quá khứ (nhớ mẹ, nhớ bát xôi mùa gặt) → tình cảm khái quát (yêu mẹ, yêu quê hương đất nước), khiến bài thơ vừa chân thành vừa xúc động.

Kết luận: Thể thơ năm chữ với nhịp điệu nhẹ nhàng, lời thơ ngắn gọn, cô đọng đã góp phần diễn tả thật tự nhiên và sâu lắng tình cảm nhớ thương mẹ, tình yêu quê hương, đất nước tha thiết của nhà thơ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.