Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập một

Giải Bài 2 trang 103 SGK Ngữ văn 7

Củng cố, mở rộng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tìm đọc thêm một số bài thơ viết về đất nước Việt Nam. Nhận xét về nét độc đáo của một bài thơ mà em yêu thích (từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ,...).

Gợi ý trả lời

Bài 2 (trang 104) — Củng cố, mở rộng, Bài 4 "Giai điệu đất nước"

a) Tìm đọc thêm một số bài thơ viết về đất nước Việt Nam

Một số bài thơ tiêu biểu viết về đất nước Việt Nam mà em có thể tìm đọc:

- *Việt Nam quê hương ta* — Nguyễn Đình Thi
- *Quê hương* — Đỗ Trung Quân
- *Đất nước* (trích trường ca *Mặt đường khát vọng*) — Nguyễn Khoa Điềm
- *Đất nước* — Nguyễn Đình Thi
- *Nhớ con sông quê hương* — Tế Hanh
- *Việt Nam đất nước ta ơi* (trích *Bài thơ Hắc Hải*) — Nguyễn Đình Thi

b) Nhận xét về nét độc đáo của một bài thơ em yêu thích

Em yêu thích bài thơ *Việt Nam quê hương ta* của Nguyễn Đình Thi. Nét độc đáo của bài thơ thể hiện ở những phương diện sau:

- Thể thơ và giọng điệu: Bài thơ viết theo thể lục bát truyền thống, âm điệu nhẹ nhàng, tha thiết, ngọt ngào như một lời ru, rất hợp để ngợi ca vẻ đẹp của quê hương, đất nước.

- Từ ngữ: Tác giả chọn những từ ngữ giản dị, gần gũi, giàu sức gợi: *"biển lúa", "cánh cò", "mây mờ", "đất nghèo", "áo nâu nhuộm bùn"…* Những từ ngữ ấy vừa vẽ nên khung cảnh làng quê thân thuộc, vừa gợi phẩm chất chịu thương chịu khó của con người Việt Nam.

- Hình ảnh: Hình ảnh thơ vừa hùng vĩ, rộng lớn (*"mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn"*), vừa bình dị, nên thơ (*"cánh cò bay lả rập rờn", "mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều"*). Qua đó, đất nước hiện lên vừa giàu đẹp, trù phú, vừa gắn bó, thân thương.

- Biện pháp tu từ: Bài thơ sử dụng nhiều biện pháp tu từ đặc sắc:
- *So sánh:* "Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn" khẳng định vẻ đẹp không nơi nào sánh được của quê hương.
- *Nhân hóa:* "Đất nghèo nuôi những anh hùng" khiến đất nước như người mẹ hiền tảo tần nuôi dưỡng các thế hệ con người.
- *Ẩn dụ:* "Chịu nhiều đau thương", "áo nâu nhuộm bùn" gợi những vất vả, hi sinh và phẩm chất cần cù, kiên cường của dân tộc.

- Tình cảm, cảm xúc: Bao trùm bài thơ là niềm tự hào, yêu mến tha thiết của tác giả đối với vẻ đẹp thiên nhiên và con người Việt Nam — vừa anh dũng trong chiến đấu, vừa cần cù, tài hoa trong lao động.

→ Chính sự kết hợp hài hòa giữa thể thơ lục bát mượt mà, từ ngữ – hình ảnh giản dị mà giàu sức gợi cùng các biện pháp tu từ tinh tế đã tạo nên nét độc đáo, khiến bài thơ *Việt Nam quê hương ta* để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng người đọc.

*(Lưu ý: Đây là bài tập mở; em có thể chọn một bài thơ khác mà mình yêu thích và trình bày cảm nhận riêng theo các gợi ý: từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ.)*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.