Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài 3 trang 64 SGK Ngữ văn 7

Thực hành tiếng Việt (Bài 6 — Thuật ngữ)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trong các từ ngữ in đậm ở những cặp câu dưới đây, trường hợp nào là thuật ngữ, trường hợp nào là từ ngữ thông thường? Cho biết căn cứ để xác định như vậy.

Gợi ý trả lời

Căn cứ phân biệt (kiến thức SGK)

Thuật ngữ là từ ngữ biểu thị khái niệm khoa học, công nghệ, mỗi thuật ngữ chỉ biểu thị một khái niệm, có tính chính xác, đơn nghĩa, không mang sắc thái biểu cảm và thường xuất hiện trong văn bản khoa học, chuyên ngành.

Từ ngữ thông thường dùng trong giao tiếp, đời sống hằng ngày: có thể nhiều nghĩa, mang sắc thái biểu cảm, dùng theo nghĩa quen thuộc hoặc nghĩa bóng.

→ Cùng một từ, nếu nằm trong câu trình bày khái niệm khoa học thì là thuật ngữ; nếu dùng theo nghĩa đời thường/biểu cảm thì là từ ngữ thông thường.

a) Từ “muối”
- Câu định nghĩa hoá học: *“Muối là hợp chất mà phân tử gồm nguyên tử kim loại liên kết với gốc a-xít.”* → in đậm là thuật ngữ (hoá học), biểu thị một khái niệm khoa học, đơn nghĩa, không biểu cảm.
- Câu ca dao: *“Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau.”* → từ ngữ thông thường, chỉ loại gia vị quen thuộc và mang nghĩa biểu cảm (tình nghĩa thuỷ chung).

b) Từ “nước”
- Câu khoa học: *“Nước là hợp chất của hai nguyên tố hydrogen và oxygen.”* → thuật ngữ (hoá học), đơn nghĩa, chính xác.
- Câu đời thường/văn chương: *“Nhớ nước đau lòng con quốc quốc.”* → từ ngữ thông thường, dùng theo nghĩa bóng (đất nước, quê hương), giàu sắc thái biểu cảm.

Kết luận: Trong mỗi cặp, trường hợp nằm trong câu trình bày khái niệm khoa học là thuật ngữ; trường hợp còn lại dùng theo nghĩa đời thường, có sắc thái biểu cảm là từ ngữ thông thường.

Lưu ý: đề có thể thiếu phần cuối (chạy sang trang)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.