Giải Câu 2 trang 82 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Nhan đề của văn bản đã gợi cho em những ấn tượng, suy nghĩ gì? Chi tiết hoa thuỷ tiên nở đầu tháng Một có thể được xem là một chi tiết "đắt" hay không? Vì sao?
(văn bản: Thủy tiên tháng Một – Thô-mát L. Phrít-man)
Gợi ý trả lời
a) Ấn tượng, suy nghĩ mà nhan đề "Thủy tiên tháng Một" gợi ra
- Nhan đề gợi một cảm giác lạ lùng, trái với lẽ thường: hoa thủy tiên vốn là loài hoa báo hiệu mùa xuân, thường nở vào cuối đông – đầu xuân, nhưng ở đây lại nở ngay từ tháng Một (tháng đầu năm, giữa mùa đông). Sự "lệch mùa" ấy khiến người đọc tò mò, băn khoăn: vì sao hoa lại nở sớm bất thường như vậy?
- Nhan đề tạo ấn tượng về một điều bất ổn trong thiên nhiên. Hoa nở không đúng mùa chính là dấu hiệu của khí hậu đã thay đổi – Trái Đất nóng lên. Vì thế, một hình ảnh tưởng như thơ mộng (hoa thủy tiên) lại ẩn chứa lời cảnh báo nghiêm túc về hiện tượng biến đổi khí hậu toàn cầu.
- Nhan đề còn cho thấy cách đặt vấn đề khéo léo, giàu sức gợi của tác giả: mượn một chi tiết nhỏ, đẹp và quen thuộc để nói về một vấn đề lớn, mang tính toàn cầu, khơi gợi sự chú ý và suy ngẫm của người đọc.
b) Chi tiết hoa thủy tiên nở đầu tháng Một có phải là một chi tiết "đắt" không? Vì sao?
- Theo em, đây là một chi tiết "đắt" (chi tiết đặc sắc, giàu ý nghĩa, có sức khái quát cao).
- Vì sao:
+ Đó là một chi tiết nhỏ, cụ thể, chân thực nhưng lại mang sức nặng biểu tượng: hoa nở trái mùa là bằng chứng sống động, dễ thấy cho hiện tượng Trái Đất nóng lên, khiến vấn đề khoa học trừu tượng trở nên gần gũi, cảm nhận được.
+ Chi tiết này vừa đẹp, gây ấn tượng mạnh, vừa đánh thức sự lo lắng của người đọc: một điều tưởng đáng vui (hoa nở sớm) hóa ra lại là điều đáng báo động.
+ Chính chi tiết ấy được tác giả chọn làm nhan đề, trở thành "nhãn tự", chi phối và soi sáng toàn bộ nội dung văn bản nói về sự bất thường của thời tiết và khí hậu.
→ Vì hàm chứa nhiều ý nghĩa sâu sắc chỉ trong một hình ảnh nhỏ như vậy nên có thể khẳng định đây là một chi tiết "đắt".
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.