Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Câu 4 trang 82 SGK Ngữ văn 7

Thủy tiên tháng Một (Thô-mát L. Phrít-man)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Theo em, trong văn bản, đoạn văn nào thể hiện rõ mối quan hệ nhân quả giữa các sự kiện thuộc loại "sự biến đổi cực đoan của thời tiết"? Cho biết vì sao em xác định như vậy.
(văn bản: Thủy tiên tháng Một – Thô-mát L. Phrít-man)

Gợi ý trả lời

Xác định đoạn văn thể hiện rõ mối quan hệ nhân quả

a) Đoạn văn được chọn

Đoạn văn thể hiện rõ nhất mối quan hệ nhân quả giữa các sự kiện thuộc loại "sự biến đổi cực đoan của thời tiết" là đoạn giải thích vì sao Trái Đất nóng lên lại gây ra những trận bão tuyết dữ dội, tức đoạn có nội dung:

> *"Sự nóng lên của Trái Đất... làm cho nhiệt độ bề mặt các đại dương ấm lên, khiến cho lượng hơi nước bốc hơi vào không khí nhiều hơn. Mà càng nhiều hơi nước tụ lại thì sẽ càng có nhiều mưa, nhiều tuyết đổ xuống..."*

(đoạn tác giả dẫn lời Giôn Hâu-đơ-rơ / các nhà khoa học để lí giải hiện tượng "sự bất thường của Trái Đất").

b) Vì sao em xác định như vậy

- Có đủ hai vế nhân – quả nối tiếp nhau thành chuỗi. Đoạn văn trình bày một mạch lô-gíc rõ ràng: *Trái Đất nóng lên* (nguyên nhân gốc) → *nhiệt độ mặt đại dương tăng* → *nước bốc hơi nhiều hơn* → *hơi nước trong khí quyển nhiều hơn* → *mưa, tuyết rơi nhiều và dày hơn* → *những trận bão tuyết, thời tiết khắc nghiệt bất thường* (kết quả). Mỗi sự kiện vừa là kết quả của sự kiện trước, vừa là nguyên nhân của sự kiện sau.

- Giải thích được nghịch lí mà nhan đề và văn bản nêu ra: vì sao "nóng lên" lại sinh ra "bão tuyết, giá lạnh". Chính nhờ chuỗi nhân quả này mà người đọc hiểu được những biểu hiện thời tiết cực đoan, trái ngược nhau (nóng bất thường, lạnh bất thường, tuyết dày...) đều cùng bắt nguồn từ một nguyên nhân là sự nóng lên toàn cầu.

- Dùng các từ ngữ chỉ quan hệ nhân quả như *làm cho, khiến cho, càng... thì càng..., vì thế, do đó* — những phương tiện ngôn ngữ đặc trưng để nối nguyên nhân với kết quả, giúp mạch lập luận chặt chẽ và thuyết phục.

→ Nhờ có đầy đủ chuỗi sự kiện gắn kết nguyên nhân – kết quả và được diễn đạt bằng các từ nối chỉ quan hệ nhân quả, đoạn văn trên thể hiện rõ nhất mối quan hệ nhân quả giữa các sự kiện thuộc loại "sự biến đổi cực đoan của thời tiết".

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.