Giải Bài 1 trang 90 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Em hiểu như thế nào về nghĩa của các yếu tố Hán Việt tạo nên từ tín ngưỡng được dùng trong văn bản Lễ rửa làng của người Lô Lô? Theo em, khi chưa có sẵn từ điển trong tay, ta có thể suy đoán nghĩa của các yếu tố đó và nghĩa của từ chứa đựng chúng theo cách nào?
(văn bản: Lễ rửa làng của người Lô Lô)
Gợi ý trả lời
a) Nghĩa của các yếu tố Hán Việt tạo nên từ _tín ngưỡng_
Từ *tín ngưỡng* gồm hai yếu tố Hán Việt:
- tín: tin, lòng tin, sự tin tưởng (yếu tố này còn có trong các từ: *niềm tin, tin tưởng, uy tín, tín nhiệm, trung tín*…).
- ngưỡng: ngước nhìn lên, tôn kính, ngưỡng vọng (yếu tố này còn có trong các từ: *ngưỡng mộ, kính ngưỡng, ngưỡng vọng*…).
Ghép nghĩa hai yếu tố lại, tín ngưỡng là niềm tin thành kính của con người vào một điều thiêng liêng nào đó, được thể hiện qua những nghi lễ, phong tục. Trong văn bản *Lễ rửa làng của người Lô Lô*, *tín ngưỡng* chỉ niềm tin của người Lô Lô vào việc làm lễ rửa làng sẽ xua đi điều xấu, cầu mong cuộc sống bình yên, mùa màng tươi tốt.
b) Cách suy đoán nghĩa khi chưa có từ điển trong tay
Khi chưa có từ điển, ta có thể suy đoán nghĩa của các yếu tố Hán Việt và nghĩa của từ theo cách sau:
- Bước 1 – Liên hệ với những từ quen thuộc có chứa cùng yếu tố: đặt yếu tố cần hiểu bên cạnh các từ khác đã biết để tìm ra nghĩa chung của nó. Ví dụ: thấy *tín* trong *tin tưởng, uy tín, tín nhiệm* → đoán *tín* nghĩa là "tin"; thấy *ngưỡng* trong *ngưỡng mộ, kính ngưỡng* → đoán *ngưỡng* nghĩa là "tôn kính, ngước nhìn lên".
- Bước 2 – Ghép nghĩa các yếu tố lại để suy ra nghĩa khái quát của cả từ: *tín* (tin) + *ngưỡng* (tôn kính) → *tín ngưỡng* là niềm tin thành kính.
- Bước 3 – Dựa vào ngữ cảnh (câu văn, văn bản chứa từ) để kiểm tra lại và chọn nghĩa phù hợp nhất với nội dung đang nói tới.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.