Giải Bài 2 trang 97 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Nêu những điều em nắm được về đặc điểm văn bản thông tin qua bài học này bằng một sơ đồ phù hợp. Gợi ý:
Sơ đồ gợi ý hình bông hoa: ở trung tâm là ô "VĂN BẢN THÔNG TIN", xung quanh có sáu ô vệ tinh ghi các đặc điểm cần nêu: "Mục đích viết"; "Hình thức văn bản"; "Cách triển khai nội dung"; "Tính xác thực của vấn đề được nói tới"; "Đặc điểm nguồn tài liệu"; và một ô bỏ trống ("…") để học sinh tự bổ sung thêm đặc điểm.
Gợi ý trả lời
Lập sơ đồ về đặc điểm văn bản thông tin
Qua bài học, em nắm được các đặc điểm của văn bản thông tin và sắp xếp vào một sơ đồ (sơ đồ bông hoa, sơ đồ tư duy hình nhánh cây hoặc sơ đồ các ô có mũi tên đều được). Ô trung tâm ghi VĂN BẢN THÔNG TIN, các nhánh (cánh hoa) toả ra ghi các đặc điểm.
Mô tả sơ đồ: trung tâm là khái niệm VĂN BẢN THÔNG TIN; các nhánh toả ra gồm: Mục đích viết – Hình thức văn bản – Cách triển khai nội dung – Tính xác thực của vấn đề – Đặc điểm nguồn tài liệu – Ngôn ngữ.
Nội dung ghi trong từng nhánh:
a) Mục đích viết: cung cấp thông tin, tri thức chính xác, khách quan về một sự vật, hiện tượng, sự việc trong đời sống hoặc khoa học; giúp người đọc hiểu đúng về đối tượng, không nhằm bộc lộ cảm xúc hay hư cấu.
b) Hình thức văn bản: thường kết hợp kênh chữ với các phương tiện phi ngôn ngữ như hình ảnh, sơ đồ, bảng biểu, số liệu; trình bày rõ ràng, có thể chia thành các đề mục để người đọc dễ theo dõi.
c) Cách triển khai nội dung: thông tin được tổ chức theo một trật tự hợp lí — theo trình tự thời gian, theo quan hệ nguyên nhân – kết quả, theo mức độ quan trọng hoặc theo phân loại đối tượng — để làm nổi bật thông tin chính.
d) Tính xác thực của vấn đề: những điều nêu trong văn bản là sự thật, có thật trong đời sống; thông tin, số liệu, sự kiện phải chính xác, đáng tin cậy, có thể kiểm chứng.
đ) Đặc điểm nguồn tài liệu: thông tin được lấy từ nguồn rõ ràng, tin cậy (sách, tài liệu khoa học, quan sát, thống kê…); thường được trích dẫn, chú thích xuất xứ.
e) Ngôn ngữ: chính xác, khách quan, rõ ràng, cô đọng; dùng nhiều thuật ngữ, số liệu; hạn chế từ ngữ bộc lộ cảm xúc chủ quan.
Lưu ý khi vẽ: có thể chọn kiểu sơ đồ bất kì (bông hoa, nhánh cây, ô mũi tên…) miễn là trung tâm nêu khái niệm *văn bản thông tin* và các nhánh toả ra ghi đủ các đặc điểm trên.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.