Giải Bài 2 trang 100 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Trao đổi với các bạn về:
– Nội dung chính của mỗi văn bản.
– Ý kiến, lí lẽ, bằng chứng được nêu trong văn bản nghị luận.
– Cách triển khai nội dung trong văn bản thông tin.
Gợi ý trả lời
Đọc mở rộng (trang 101) — Gợi ý trao đổi
Đây là tiết Đọc mở rộng: mỗi bạn tự tìm đọc thêm một vài văn bản nghị luận và thông tin cùng chủ đề đã học, rồi trao đổi trong nhóm/lớp theo ba nội dung dưới đây. Em có thể dựa vào mẫu sau (thay bằng chính văn bản em đã đọc).
a) Nội dung chính của mỗi văn bản
- Nêu ngắn gọn văn bản nói về vấn đề gì, viết ra để làm gì.
- *Ví dụ:* Với văn bản nghị luận *"Bản đồ dẫn đường"* (Đa-ni-en Gốt-li-ép): bàn về việc mỗi người cần tự tìm cho mình một "tấm bản đồ" — tức là cách nhìn cuộc sống và cách hiểu chính mình — để lựa chọn con đường đi đúng đắn. Với một văn bản thông tin như *"Thủy tiên tháng Một"* (hoặc bài giới thiệu một di tích, lễ hội): cung cấp hiểu biết, số liệu về một hiện tượng/sự vật có thật.
b) Ý kiến, lí lẽ, bằng chứng trong văn bản nghị luận
- Ý kiến (luận điểm): quan điểm người viết muốn khẳng định. *Ví dụ:* "Tấm bản đồ dẫn đường của mỗi người chính là cách nhìn về cuộc đời và về bản thân mình."
- Lí lẽ: những lời giải thích, phân tích để làm rõ ý kiến. *Ví dụ:* cách nhìn cuộc đời (tốt đẹp hay đầy hiểm nguy) sẽ quyết định thái độ sống; hiểu đúng về mình mới biết mình muốn gì, hợp với điều gì.
- Bằng chứng (dẫn chứng): câu chuyện, ví dụ thực tế người viết đưa ra để chứng minh. *Ví dụ:* câu chuyện người ông kể về quãng đời tuổi trẻ của chính mình để cháu rút ra bài học.
- Khi trao đổi, chỉ rõ: ý kiến ấy có thuyết phục không, lí lẽ có chặt chẽ không, bằng chứng có xác thực và phù hợp với lí lẽ không.
c) Cách triển khai nội dung trong văn bản thông tin
- Xác định văn bản được triển khai theo cách nào trong các cách đã học:
- Theo trật tự thời gian (sự việc diễn ra trước – sau).
- Theo quan hệ nhân quả (nguyên nhân – kết quả).
- Theo mức độ quan trọng / phân loại đối tượng (ý chính – ý phụ, chia nhóm).
- Nhận xét vai trò của nhan đề, sa-pô, đề mục, hình ảnh, số liệu, sơ đồ trong việc giúp người đọc nắm thông tin.
- *Ví dụ:* một bài thông tin về biến đổi khí hậu thường triển khai theo quan hệ nhân quả (nguyên nhân → hậu quả → giải pháp), kèm số liệu và biểu đồ để tăng độ tin cậy.
Cách tiến hành buổi trao đổi: mỗi bạn trình bày ngắn (phiếu đọc sách), nhóm đặt câu hỏi, cả lớp nhận xét và rút ra điểm giống/khác giữa văn bản nghị luận (thuyết phục bằng lí lẽ – bằng chứng) và văn bản thông tin (cung cấp tri thức, triển khai theo một trình tự rõ ràng).
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.