Giải Viết trang 109 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
THÁCH THỨC THỨ HAI – Từ ý tưởng đến sản phẩm
Từ những điều đã đọc, trải nghiệm cùng nhân vật, trò chuyện cùng tác giả, tưởng tượng, hình dung về thế giới đời sống trong trang sách, hẳn em đã có những ý tưởng sáng tạo thú vị. Hãy lựa chọn một trong những hoạt động sau để thể hiện ý tưởng của mình cùng các bạn:
1. Thể hiện nội dung tóm tắt của một câu chuyện theo hình thức truyện tranh. Cố gắng sử dụng các phương tiện phi ngôn ngữ (hình vẽ hoặc các kí hiệu chỉ dẫn) để có thể hỗ trợ cho việc thể hiện nội dung một cách sinh động và hiệu quả.
2. Kể lại một câu chuyện em đã đọc theo hình thức thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
3. Viết bài văn phân tích một nhân vật văn học mà em yêu thích (trong cuốn sách đã đọc), có thể vẽ minh hoạ các chi tiết, sự việc để bài phân tích được sinh động, hấp dẫn hơn.
Gợi ý trả lời
Đây là bài tập Viết mang tính thực hành – sáng tạo, yêu cầu em chọn một trong ba hoạt động để thể hiện ý tưởng. Dưới đây là gợi ý cách làm cho cả ba lựa chọn và một bài làm mẫu hoàn chỉnh cho lựa chọn 3 (dễ triển khai nhất với yêu cầu viết của lớp 7).
### a) Lựa chọn 1 – Tóm tắt một câu chuyện bằng truyện tranh
Cách làm:
- Chọn một truyện đã đọc (ví dụ *Bầy chim chìa vôi*, *Đi lấy mật*…).
- Tóm tắt cốt truyện thành 4–6 cảnh chính theo trình tự mở đầu → diễn biến → cao trào → kết thúc.
- Mỗi cảnh vẽ thành một khung tranh; dùng phương tiện phi ngôn ngữ: nét mặt nhân vật, mũi tên chỉ hướng di chuyển, dấu "!", "?", bong bóng thoại, gạch tốc độ… để diễn tả hành động và cảm xúc.
- Ghi lời thoại/lời dẫn thật ngắn gọn dưới hoặc trong mỗi khung.
- Kết hợp màu sắc gợi không khí (xanh cho đêm sông nước, vàng cho nắng rừng…).
###
b) Lựa chọn 2 – Kể lại câu chuyện bằng thơ bốn chữ hoặc năm chữ
Cách làm: giữ đúng cốt truyện và trình tự sự việc, chỉ đổi hình thức sang thơ; mỗi dòng 4 (hoặc 5) chữ, gieo vần chân, nhịp 2/2 (thơ bốn chữ) hoặc 2/3 (thơ năm chữ).
*Ví dụ kể lại "Bầy chim chìa vôi" bằng thơ bốn chữ:*
> Đêm mưa sông dâng \
> Mên, Mon thao thức \
> Lo bầy chim non \
> Mắc trong bãi cát. \
> Hai anh em nhỏ \
> Lặng lẽ ra sông \
> Nước réo mênh mông \
> Lòng đầy thương xót. \
> Bình minh vừa rạng \
> Chim mẹ gọi bầy \
> Cánh nhỏ tung bay \
> Hai lòng vui sướng.
###
c) Lựa chọn 3 – Viết bài văn phân tích một nhân vật văn học em yêu thích
Bài làm mẫu: Phân tích nhân vật Võ Tòng trong đoạn trích *Người đàn ông cô độc giữa rừng* (Đoàn Giỏi).
Mở bài:
Trong đoạn trích *Người đàn ông cô độc giữa rừng* (trích tiểu thuyết *Đất rừng phương Nam*) của nhà văn Đoàn Giỏi, nhân vật Võ Tòng đã để lại trong em ấn tượng sâu đậm. Đó là một người đàn ông sống ẩn dật giữa rừng U Minh nhưng mang tâm hồn chất phác, gan dạ và giàu lòng yêu nước.
Thân bài:
*Về hoàn cảnh và ngoại hình:* Võ Tòng sống cô độc trong một túp lều giữa rừng, không họ hàng thân thích. Chú có vẻ ngoài đặc biệt: cởi trần, mặc chiếc quần kaki còn mới nhưng vá nhiều chỗ, bên hông đeo dao, trên người mang những vết sẹo – dấu tích của những lần chiến đấu với thú dữ. Vẻ ngoài gân guốc ấy gợi lên một con người từng trải, mạnh mẽ và phi thường.
*Về tính cách:* Trước hết, Võ Tòng là người gan dạ, dũng cảm. Chú từng một mình giết hổ, tay không chống chọi với thú dữ giữa rừng sâu. Khi bị cường hào áp bức, chú dám vùng lên chống lại, chấp nhận tù tội chứ không chịu khuất phục. Thứ hai, chú là người chất phác, hồn hậu, hiếu khách. Chú tiếp đón cha con An nồng hậu, mời rượu, kể chuyện giết hổ một cách thật thà, không hề khoe khoang. Cách nói chuyện mộc mạc, tiếng cười "Hừ hừ…" của chú cho thấy một tâm hồn phóng khoáng, dễ gần. Quan trọng hơn, Võ Tòng còn là người giàu lòng yêu nước, căm thù giặc. Chi tiết chú tự tay làm những mũi tên tẩm thuốc độc để đánh giặc Pháp thể hiện ý chí chống ngoại xâm mạnh mẽ của người dân Nam Bộ.
*Về nghệ thuật xây dựng nhân vật:* Nhà văn khắc họa nhân vật qua ngoại hình, lời nói, hành động và qua cái nhìn của cậu bé An, khiến hình tượng Võ Tòng vừa chân thực, vừa kì vĩ như một tráng sĩ của núi rừng phương Nam. (Có thể vẽ minh hoạ: túp lều giữa rừng, con dao bên hông, những mũi tên tẩm độc… để bài viết thêm sinh động.)
Kết bài:
Qua nhân vật Võ Tòng, nhà văn Đoàn Giỏi đã dựng lên hình ảnh tiêu biểu cho vẻ đẹp của con người Nam Bộ: mộc mạc, can trường và nặng lòng yêu nước. Nhân vật khiến em thêm yêu mến, tự hào về những con người bình dị mà phi thường của quê hương, đất nước.
Lưu ý trình bày chung: dù chọn hoạt động nào, em cũng cần bám sát nội dung tác phẩm đã đọc, thể hiện được cảm xúc, ý tưởng riêng và trình bày sạch đẹp, sáng tạo.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.