Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Câu 4 trang 122 SGK Ngữ văn 7

Ôn tập học kì II   Gợi ý trả lời

Đề bài

Đọc các thành ngữ, tục ngữ sau:
– Cắn răng chịu đựng;
– Dám làm dám chịu;
– Mình làm mình chịu, kêu mà ai thương;
– Chân mình thì lấm bê bê/ Lại cầm bó đuốc đi rê chân người.
Cho biết thành ngữ, tục ngữ nào có nội dung liên quan một phần tới thông điệp được nêu trong văn bản. Vì sao em xác định như vậy?

Gợi ý trả lời

Xác định các thành ngữ, tục ngữ có nội dung liên quan một phần tới thông điệp của văn bản

Thông điệp chung mà các văn bản phần này hướng tới là: *mỗi người cần biết tự chịu trách nhiệm về việc mình làm, dám nhận lỗi và dám gánh chịu hậu quả do chính mình gây ra*. Đối chiếu với từng câu:

a) Cắn răng chịu đựng

- Nghĩa: nhẫn nhịn, gắng chịu đựng một nỗi đau, khó khăn hay thiệt thòi nào đó.
- Câu này nói về sự kiên nhẫn, chịu đựng nói chung, *không* đặt vấn đề về trách nhiệm với việc mình làm ⇒ liên quan rất ít / không sát với thông điệp.

b) Dám làm dám chịu

- Nghĩa: đã dám làm một việc thì phải dám đứng ra nhận và gánh lấy hậu quả, không trốn tránh.
- Nội dung này nói trực tiếp về tinh thần tự chịu trách nhiệm ⇒ có nội dung liên quan một phần tới thông điệp của văn bản.

c) Mình làm mình chịu, kêu mà ai thương

- Nghĩa: việc do chính mình gây ra thì tự mình phải gánh lấy hậu quả, có than vãn cũng chẳng ai thương, chẳng ai gánh thay.
- Nội dung này cũng nhấn mạnh việc tự chịu trách nhiệm với hành động của bản thân ⇒ có nội dung liên quan một phần tới thông điệp của văn bản.

d) Chân mình thì lấm bê bê / Lại cầm bó đuốc đi rê chân người

- Nghĩa: bản thân mình đầy khuyết điểm, lỗi lầm (chân mình còn lấm bẩn) nhưng lại đi soi mói, chê bai lỗi của người khác.
- Câu này phê phán thói không tự nhìn lại mình mà chỉ trích người khác, *không* nói về việc dám chịu trách nhiệm ⇒ không sát với thông điệp.

Kết luận và lí do

Hai câu có nội dung liên quan một phần tới thông điệp của văn bản là "Dám làm dám chịu" và "Mình làm mình chịu, kêu mà ai thương". Em xác định như vậy vì cả hai câu đều nói về tinh thần *tự chịu trách nhiệm với việc mình làm* — đã làm thì phải dám nhận và gánh lấy hậu quả, không đổ lỗi hay trốn tránh — đúng với điều mà văn bản muốn nhắn gửi.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.