Giải Câu 1 trang 47 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Em có nhận xét gì về cách dùng từ gặp trong nhan đề bài thơ Gặp lá cơm nếp?
(văn bản: Gặp lá cơm nếp (Thanh Thảo))
Gợi ý trả lời
Nhận xét về cách dùng từ *gặp* trong nhan đề bài thơ *Gặp lá cơm nếp*
- a) Nghĩa thông thường của từ *gặp*: Theo cách dùng quen thuộc, *gặp* có nghĩa là tình cờ nhìn thấy, tiếp xúc với ai đó hoặc đối mặt với một tình huống (thường là *gặp người*: gặp bạn, gặp mẹ, gặp người quen). Đối tượng đi cùng từ *gặp* thường là con người hoặc sự việc.
- b) Cách dùng đặc biệt trong nhan đề: Ở đây, nhà thơ Thanh Thảo dùng từ *gặp* với một sự vật — *lá cơm nếp*. Việc đặt *gặp* bên cạnh *lá cơm nếp* khiến chiếc lá như trở thành một đối tượng có hồn, thân thiết như một con người, một người bạn, một kỉ niệm chứ không còn là vật vô tri. Đây là cách dùng từ mang sắc thái nhân hóa, gợi cảm giác cuộc gặp gỡ thân tình, gần gũi.
- c) Giá trị, tác dụng: Từ *gặp* gợi lên sự tình cờ, bất ngờ — người con (người lính) bất chợt bắt gặp *lá cơm nếp* trên đường hành quân. Chính cuộc gặp gỡ tình cờ ấy đã khơi dậy dòng hồi tưởng: nhìn lá cơm nếp mà nhớ bát xôi mùa gặt, nhớ hình bóng mẹ, nhớ quê hương, đất nước. Như vậy, *gặp* không chỉ là gặp một chiếc lá mà là gặp lại cả miền kí ức, gặp lại tình mẹ và tình quê.
- d) Kết luận: Cách dùng từ *gặp* trong nhan đề vừa mới mẻ, độc đáo, vừa giàu sức gợi: nó biến một sự vật bình thường thành điểm tựa cảm xúc, thể hiện tình cảm yêu thương, nỗi nhớ mẹ và quê hương sâu nặng của người lính trên đường ra trận.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.