Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập một

Giải Câu hỏi trang 70 SGK Ngữ văn 7

Người thầy đầu tiên (Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp)   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: (4)

[...] Tôi mở tung các cửa sổ. Một luồng gió mát lùa vào phòng. Trong ánh lê minh xanh nhạt đang sáng dần tôi nhìn kĩ những bản nghiên cứu phác thảo của bức tranh tôi vừa khởi công. Những bức vẽ ấy nhiều lắm. Tôi đã nhiều lần vẽ đi vẽ lại từ đầu. Nhưng bây giờ mà nói về toàn bộ bức tranh thì hãy còn sớm. Tôi vẫn chưa tìm ra cái chính... Tôi đi đi lại lại trong cảnh tĩnh mịch của buổi lê minh và cứ suy nghĩ, suy nghĩ mãi. Và lần nào cũng đều như thế. Lần nào tôi cũng lại thấy rõ ràng bức tranh của tôi chỉ mới là một ý đồ.

Tuy vậy tôi vẫn muốn nói với các bạn về tác phẩm dở dang của tôi. Tôi muốn hỏi ý kiến các bạn. Chắc các bạn cũng đã đoán ra rằng bức tranh của tôi dành cho Người thầy đầu tiên của làng chúng tôi. [...] Tôi không thể không vẽ bức tranh này, nhưng sao tôi thấy băn khoăn, lo lắng quá! Có khi tôi tưởng chừng rồi sẽ chẳng ra gì hết. Và những lúc ấy tôi lại nghĩ: Tại sao số phận lại trớ trêu đặt cây bút vẽ vào tay tôi làm gì? Thật là một cuộc sống khổ ải! Lại có khi tôi cảm thấy mình dũng mãnh đến nỗi dù có phải chuyển núi dời sông tôi cũng sẵn sàng. Và những khi ấy tôi nghĩ: Hãy nhìn đi, hãy nghiên cứu, chọn lọc. Hãy vẽ hai cây phong của Đuy-sen và An-tư-nai, chính hai cây phong đã cho tuổi thơ của mày bấy nhiêu giây phút sướng vui, mặc dù mày không biết rõ sự tích của chúng. Hãy vẽ một đứa bé đi chân không, da rám nắng. Nó trèo lên cao, thật là cao và ngồi lên một cành phong, đôi mắt hân hoan nhìn vào cõi xa xăm kì ảo.

Hay là vẽ bức tranh đề là "Người thầy đầu tiên". Đó có thể là lúc Đuy-sen bế trẻ con qua con suối và cạnh đấy, trên những con ngựa no nê hung dữ, những con người đần độn, mũ lông cáo đỏ đi qua đang chế giễu ông...

Nếu không, thì hãy vẽ người thầy giáo tiễn An-tư-nai lên tỉnh. Mày còn nhớ khi ông cất tiếng gọi An-tư-nai lần cuối cùng! Hãy vẽ một bức tranh như thế, sao cho bức tranh ấy giống như tiếng gọi của Đuy-sen mà đến nay An-tư-nai vẫn còn nghe vẳng lại, sẽ vang dội mãi trong lòng mỗi người.

Nhận biết

Người kể chuyện ở phần (4) là ai?

Gợi ý trả lời

Xác định người kể chuyện ở phần (4)

a) Căn cứ vào ngôi kể: Suốt phần (4), nhân vật xưng "tôi" trực tiếp đứng ra kể lại suy nghĩ, việc làm của mình: "*Tôi mở tung các cửa sổ*", "*tôi nhìn kĩ những bản nghiên cứu phác thảo của bức tranh tôi vừa khởi công*", "*Tôi đi đi lại lại... và cứ suy nghĩ*". Đây là lối kể theo ngôi thứ nhất, người kể chuyện xưng "tôi" và là người trong cuộc.

b) Căn cứ vào đặc điểm nhân vật "tôi": Qua các chi tiết "*bức tranh tôi vừa khởi công*", "*Hãy vẽ hai cây phong của Đuy-sen và An-tư-nai*", "*Tại sao số phận lại trớ trêu đặt cây bút vẽ vào tay tôi*", có thể thấy nhân vật "tôi" là một người họa sĩ đang trăn trở sáng tác bức tranh về Người thầy đầu tiên — thầy Đuy-sen.

Kết luận: Người kể chuyện ở phần (4) là nhân vật "tôi" — người họa sĩ, kể chuyện theo ngôi thứ nhất.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.