Giải Bài 7 trang 71 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Theo em, cách nhà văn thay đổi kiểu người kể chuyện ở các phần trong đoạn trích có tác dụng gì?
(văn bản: Người thầy đầu tiên – Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp)
Gợi ý trả lời
Nhận diện các kiểu người kể chuyện trong đoạn trích
Trong đoạn trích *Người thầy đầu tiên* (Ai-tơ-ma-tốp), nhà văn đã thay đổi kiểu người kể chuyện giữa các phần:
a) Phần mở đầu – người kể chuyện là "tôi" – người họa sĩ. Nhân vật này xưng "tôi", kể lại việc mình nhận được thư của bà viện sĩ An-tư-nai và băn khoăn sẽ kể lại câu chuyện ấy như thế nào để mọi người cùng biết.
b) Phần tiếp theo – người kể chuyện chuyển thành "tôi" – nhân vật An-tư-nai. An-tư-nai trực tiếp xưng "tôi" để kể lại những kỉ niệm tuổi thơ của mình gắn với thầy Đuy-sen và ngôi trường đầu tiên.
→ Ở cả hai phần người kể đều ở ngôi thứ nhất (xưng "tôi"), nhưng "tôi" lại là hai nhân vật khác nhau: người họa sĩ và An-tư-nai.
Tác dụng của việc thay đổi kiểu người kể chuyện
- Soi chiếu câu chuyện từ nhiều điểm nhìn, khiến câu chuyện khách quan và đáng tin cậy hơn. Câu chuyện về thầy Đuy-sen được "bắc cầu": người họa sĩ dẫn dắt, giới thiệu, rồi trao lời cho chính An-tư-nai – người trong cuộc – kể tiếp. Nhờ đó người đọc vừa nhìn từ bên ngoài, vừa nghe được tiếng nói từ bên trong.
- Bộc lộ sâu sắc tình cảm, cảm xúc của nhân vật. Khi An-tư-nai trực tiếp xưng "tôi" để kể, kỉ niệm về thầy Đuy-sen hiện lên chân thực, xúc động, thấm đượm lòng biết ơn và kính yêu – điều mà người ngoài cuộc khó diễn tả hết.
- Tạo sự sinh động, hấp dẫn và chiều sâu cho tác phẩm. Sự đan xen, chuyển đổi điểm nhìn làm mạch truyện linh hoạt, lôi cuốn; đồng thời tô đậm hình tượng người thầy đầu tiên và tình thầy trò cao đẹp, để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng người đọc.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.