Giải Luyện tập 3 trang 72 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
NGỮ LIỆU: Và những khi ấy tôi nghĩ: Hãy nhìn đi, hãy nghiên cứu, chọn lọc. Hãy vẽ hai cây phong của Đuy-sen và An-tư-nai, chính hai cây phong đã cho tuổi thơ của mày bấy nhiêu giây phút sướng vui, mặc dù mày không biết rõ sự tích của chúng. Hãy vẽ một đứa bé đi chân không, da rám nắng. Nó trèo lên cao, thật là cao và ngồi lên một cành phong, đôi mắt hân hoan nhìn vào cõi xa xăm kì ảo.
[…] Nếu không, thì hãy vẽ người thầy giáo tiễn An-tư-nai lên tỉnh. Mày còn nhớ khi ông cất tiếng gọi An-tư-nai lần cuối cùng! Hãy vẽ một bức tranh như thế, sao cho bức tranh ấy giống như tiếng gọi của Đuy-sen mà đến nay An-tư-nai vẫn còn nghe vẳng lại, sẽ vang dội mãi trong lòng mỗi người.
Trong phần (4) của văn bản Người thầy đầu tiên, phó từ hãy được lặp lại nhiều lần. Cho biết tác dụng của việc lặp lại phó từ này.
Gợi ý trả lời
a) Xác định phó từ "hãy" và sự lặp lại
Trong phần (4) của văn bản *Người thầy đầu tiên*, phó từ hãy được lặp đi lặp lại nhiều lần:
- *"Hãy nhìn đi, hãy nghiên cứu, chọn lọc."*
- *"Hãy vẽ hai cây phong của Đuy-sen và An-tư-nai…"*
- *"Hãy vẽ một đứa bé đi chân không, da rám nắng."*
- *"…thì hãy vẽ người thầy giáo tiễn An-tư-nai lên tỉnh."*
- *"Hãy vẽ một bức tranh như thế…"*
"Hãy" là phó từ đứng trước động từ, dùng để biểu thị ý cầu khiến (khuyên bảo, thúc giục, mong muốn hành động được thực hiện).
b) Tác dụng của việc lặp lại phó từ "hãy"
- Nhấn mạnh và tạo giọng điệu khẩn thiết, thôi thúc: Việc lặp lại nhiều lần khiến lời văn như một lời tự nhủ, tự giục giã bản thân người họa sĩ (người kể chuyện) phải vẽ bằng được bức tranh về thầy Đuy-sen.
- Thể hiện cảm xúc mãnh liệt: Diễn tả niềm trăn trở, khát khao và sự thôi thúc nội tâm của người họa sĩ muốn tái hiện hình ảnh người thầy đầu tiên cùng câu chuyện cảm động về tình thầy trò.
- Tạo nhịp điệu, tăng sức biểu cảm: Chuỗi câu bắt đầu bằng "hãy" tạo nên nhịp điệu dồn dập, liên tiếp, làm cho đoạn văn giàu chất trữ tình và lay động người đọc.
- Góp phần khắc sâu chủ đề: Nhấn mạnh tấm lòng biết ơn, sự kính trọng và mong muốn lưu giữ, tôn vinh hình ảnh người thầy Đuy-sen cao đẹp.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.