Giải Bài 3 trang 18 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Tìm từ láy và nêu tác dụng của việc sử dụng từ láy trong các câu sau:
a. Trong tiếng mưa hình như có tiếng nước sông dâng cao, xiên xiết chảy.
b. Tấm thân bé bỏng của con chim vụt bứt ra khỏi dòng nước và bay lên cao hơn lần cất cánh đầu tiên ở bãi cát.
c. Những đôi cánh mỏng manh run rẩy và đầy tự tin của bầy chim đã hạ xuống bên một lùm dứa dại bờ sông.
Gợi ý trả lời
a. *Trong tiếng mưa hình như có tiếng nước sông dâng cao, xiên xiết chảy.*
- Từ láy: xiên xiết (láy phụ âm đầu *x*).
- Tác dụng: gợi tả dòng nước sông chảy mạnh, xiết, cuồn cuộn và gấp gáp; làm cho câu văn giàu hình ảnh, giúp người đọc hình dung rõ sức nước dữ dội trong cơn mưa.
b. *Tấm thân bé bỏng của con chim vụt bứt ra khỏi dòng nước và bay lên cao hơn lần cất cánh đầu tiên ở bãi cát.*
- Từ láy: bé bỏng (láy phụ âm đầu *b*).
- Tác dụng: nhấn mạnh thân hình nhỏ bé, non nớt, yếu ớt của con chim; qua đó gợi sự thương cảm, trân trọng trước nỗ lực phi thường của một sinh vật nhỏ bé khi vượt lên khỏi dòng nước.
c. *Những đôi cánh mỏng manh run rẩy và đầy tự tin của bầy chim đã hạ xuống bên một lùm dứa dại bờ sông.*
- Từ láy: mỏng manh (láy phụ âm đầu *m*) và run rẩy (láy phụ âm đầu *r*).
- Tác dụng: *mỏng manh* gợi hình ảnh đôi cánh non yếu, dễ tổn thương; *run rẩy* gợi trạng thái vừa mệt mỏi vừa hồi hộp của bầy chim. Hai từ láy kết hợp làm cho hình ảnh đôi cánh trở nên sinh động, gợi cảm, vừa thể hiện sự mong manh vừa cho thấy nghị lực, sự tự tin đáng khâm phục của bầy chim.
Nhận xét chung: Việc sử dụng từ láy trong các câu trên có tác dụng gợi hình, gợi cảm, làm cho sự vật hiện lên cụ thể, sinh động; đồng thời giúp câu văn giàu nhạc điệu và thể hiện được tình cảm, thái độ trân trọng, yêu thương của tác giả đối với bầy chim.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.