Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Thực hành tiếng Việt trang 59 SGK Ngữ văn 7

Thực hành tiếng Việt: Mạch lạc và liên kết (biện pháp liên kết và từ ngữ liên kết)   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Đoạn thứ nhất: (1) Sam, bản đồ dẫn đường của cháu như thế nào? (2) Ông sẽ kể cho cháu nghe tấm bản đồ của ông. (3) Khi ông còn nhỏ, mẹ ông luôn nhìn cuộc đời này như một nơi đầy hiểm nguy. (4) Bà vẫn hay nói với ông rằng để tồn tại, ông phải luôn đề phòng, phải luôn cảnh giác. (5) Bố của ông cũng phần nào đồng ý với quan điểm đó.

Đọc hai đoạn văn sau và thực hiện các nhiệm vụ ở dưới:

Gợi ý trả lời

Nhận xét chung: Năm câu trong đoạn văn gắn kết chặt chẽ với nhau nhờ các phép liên kết (phương tiện liên kết) và từ ngữ liên kết. Dưới đây là phần phân tích từng mối liên kết giữa các câu.

a) Phép lặp (lặp từ ngữ)

- Giữa câu (1) và câu (2): từ "bản đồ" được lặp lại ("bản đồ dẫn đường của cháu" → "tấm bản đồ của ông"). Việc lặp này giữ cho hai câu cùng nói về một đối tượng, tạo sự liền mạch.
- Giữa các câu (2), (3), (4): từ "ông" được lặp lại nhiều lần, giúp các câu cùng hướng về một nhân vật, bảo đảm mạch kể không bị đứt đoạn.

b) Phép thế (dùng từ ngữ thay thế)

- Giữa câu (3) và câu (4): cụm "mẹ ông" ở câu (3) được thay bằng đại từ "Bà" ở câu (4). Nhờ phép thế, câu văn tránh lặp lại y nguyên từ ngữ mà vẫn chỉ đúng một người.
- Ở câu (5): cụm "quan điểm đó" thay thế cho nội dung ý đã nêu ở câu (3) và (4) (quan điểm phải luôn đề phòng, cảnh giác). Đây là phép thế thay thế cho cả một ý trọn vẹn đứng trước.

c) Phép nối (từ ngữ nối)

- Ở câu (5): từ "cũng" (trong "Bố của ông cũng phần nào đồng ý…") có vai trò nối ý, cho thấy ý ở câu (5) tiếp nối, bổ sung cho ý đã nói về mẹ ông ở các câu trước, thể hiện quan hệ đồng tình/bổ sung.

Kết luận: Đoạn văn vừa bảo đảm mạch lạc (các câu cùng tập trung làm rõ chủ đề "tấm bản đồ" – cách nhìn cuộc đời mà ông được truyền lại từ cha mẹ), vừa bảo đảm liên kết về hình thức nhờ phối hợp phép lặp, phép thế và phép nối cùng các từ ngữ liên kết tương ứng ("bản đồ", "ông", "Bà", "quan điểm đó", "cũng").

Lưu ý: đề có thể thiếu phần cuối (chạy sang trang)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.