Giải Bài 1 trang 64 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Chỉ ra thuật ngữ trong những câu sau và cho biết dựa vào đâu em xác định như vậy.
a. Sam, ông chợt nhớ lại câu chuyện ngụ ngôn này khi nghĩ tới những tấm bản đồ dẫn đường cho chúng ta.
b. Từ hôm đó, được thúc đẩy bởi một sứ mệnh có tính chất mặc khải, ông đi sâu nghiên cứu triết học, và trở thành nhà tư tưởng hàng đầu của thời trung đại.
c. Con chữ trên trang sách hàm chứa văn hoá của một dân tộc, mang hồn thiêng của đất nước.
d. Thời nay, với sự xuất hiện của in-tơ-nét và sách điện tử, cách đọc cũng đa dạng: đọc không chỉ là nhìn vào trang giấy và chữ in mà còn nhìn vào màn hình chiếu sáng.
Gợi ý trả lời
Nhắc lại khái niệm: Thuật ngữ là những từ ngữ biểu thị khái niệm khoa học, công nghệ và thường được dùng trong các văn bản khoa học, chuyên ngành. Cách xác định: xét xem từ ngữ đó có biểu thị một khái niệm của một lĩnh vực chuyên môn nhất định hay không (mỗi thuật ngữ ứng với một khái niệm, có thể tra trong từ điển/tài liệu chuyên ngành).
a. Thuật ngữ: ngụ ngôn.
- Căn cứ xác định: *ngụ ngôn* biểu thị một khái niệm của lĩnh vực văn học (chỉ một thể loại truyện — truyện kể bằng văn xuôi hoặc văn vần, mượn chuyện loài vật, đồ vật… để nêu lên bài học). Vì gắn với một khái niệm chuyên môn nên đây là thuật ngữ.
b. Thuật ngữ: triết học, trung đại (và mặc khải).
- *triết học*: khái niệm thuộc lĩnh vực triết học (một ngành khoa học).
- *trung đại*: khái niệm thuộc lĩnh vực lịch sử (chỉ một thời kì lịch sử).
- *mặc khải*: khái niệm thuộc lĩnh vực tôn giáo.
- Căn cứ xác định: mỗi từ đều biểu thị một khái niệm riêng của một ngành/lĩnh vực chuyên môn.
c. Thuật ngữ: văn hoá.
- Căn cứ xác định: *văn hoá* biểu thị một khái niệm của lĩnh vực văn hoá – xã hội (toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra). Đây là khái niệm khoa học nên là thuật ngữ.
d. Thuật ngữ: in-tơ-nét, sách điện tử.
- Căn cứ xác định: hai từ ngữ này biểu thị khái niệm thuộc lĩnh vực tin học / công nghệ thông tin (mạng kết nối toàn cầu; loại sách đọc trên thiết bị điện tử). Vì gắn với khái niệm công nghệ nên là thuật ngữ.
Kết luận cách nhận biết: Em dựa vào dấu hiệu — từ ngữ đó biểu thị một khái niệm của một lĩnh vực khoa học/công nghệ cụ thể (văn học, lịch sử, triết học, tôn giáo, công nghệ thông tin, văn hoá) để xác định đó là thuật ngữ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.