Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài 5 trang 73 SGK Ngữ văn 7

Củng cố, mở rộng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tìm đọc thêm hai văn bản nghị luận bàn về vấn đề đời sống. Ghi chép ngắn gọn thu hoạch của em đối với từng văn bản (về vấn đề được bàn luận, về cách sử dụng lí lẽ và bằng chứng).

Gợi ý trả lời

Củng cố, mở rộng — Bài 5 (trang 74)

Đây là bài tập thực hành đọc mở rộng. Em cần tìm đọc hai văn bản nghị luận bàn về một vấn đề của đời sống (ngoài các văn bản đã học như *Bản đồ dẫn đường*, *Hãy cầm lấy và đọc*), rồi ghi lại thu hoạch theo đúng hai yêu cầu: (1) vấn đề được bàn luận và (2) cách sử dụng lí lẽ và bằng chứng. Dưới đây là một bài làm mẫu.

---

a) Văn bản 1: *Tự học — một thú vui bổ ích* (Nguyễn Hiến Lê)

- Vấn đề được bàn luận: Giá trị, niềm vui và lợi ích của việc tự học đối với mỗi con người. Tác giả khẳng định tự học không chỉ bồi đắp tri thức mà còn là một *thú vui* giúp tâm hồn thanh thản, phong phú.
- Cách sử dụng lí lẽ và bằng chứng:
- *Lí lẽ:* Tự học là một cuộc du lịch bằng trí óc không tốn kém; tự học giúp ta chủ động, không lệ thuộc; tự học mang lại niềm vui, chữa được bệnh buồn chán.
- *Bằng chứng:* Những hình ảnh so sánh gần gũi (tự học như đi dạo chơi, như thưởng thức một thú vui tao nhã) và dẫn chứng về những người ham đọc sách, tự rèn luyện mà thành tài.
- *Nhận xét:* Lí lẽ và bằng chứng gắn bó, bổ sung cho nhau; giọng văn nhẹ nhàng, thân tình nên vấn đề trừu tượng trở nên gần gũi, dễ đồng tình.

---

b) Văn bản 2: *Đừng sợ vấp ngã*

- Vấn đề được bàn luận: Thái độ đúng đắn trước thất bại, vấp ngã trong cuộc sống — đừng sợ hãi, chán nản khi thất bại, vì điều quan trọng không phải là không bao giờ ngã mà là biết đứng dậy sau mỗi lần ngã.
- Cách sử dụng lí lẽ và bằng chứng:
- *Lí lẽ:* Ai rồi cũng từng vấp ngã (ngay từ lúc tập đi, tập bơi, tập chơi bóng…); điều đáng sợ là bỏ qua cơ hội vì không cố gắng hết mình.
- *Bằng chứng:* Văn bản dẫn ra những người nổi tiếng từng thất bại trước khi thành công — Oan Đi-xnây (Walt Disney) từng bị sa thải vì thiếu ý tưởng và phá sản nhiều lần; Lu-i Pa-xtơ (Louis Pasteur) chỉ là học sinh trung bình, đứng hạng 15/22 môn Hóa; Lép Tôn-xtôi (tác giả *Chiến tranh và hòa bình*) bị đình chỉ học đại học; Hen-ri Pho (Henry Ford) thất bại, cháy túi tới năm lần; ca sĩ Ca-ru-xô từng bị thầy chê là thiếu chất giọng. Đây đều là người thật, việc thật, giàu sức thuyết phục.
- *Nhận xét:* Văn bản dùng nhiều bằng chứng tiêu biểu, xác thực làm điểm tựa cho lí lẽ, nhờ đó lời khuyên trở nên đáng tin và có sức cổ vũ mạnh mẽ.

---

Thu hoạch chung: Một văn bản nghị luận bàn về vấn đề đời sống muốn thuyết phục cần nêu vấn đề rõ ràng, lí lẽ hợp lí, sắc bén và bằng chứng cụ thể, xác thực, tiêu biểu — lí lẽ và bằng chứng luôn đi liền, soi sáng cho nhau.

*(Em có thể thay bằng hai văn bản khác em tìm đọc được, miễn là văn bản nghị luận bàn về một vấn đề đời sống và ghi đủ hai nội dung.)*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.