Giải Câu 3 trang 106 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Ông Giuốc-đanh đặt làm trang phục với mong muốn gì? Chỉ ra nét tính cách nổi bật ở nhân vật và giải thích vì sao ông dễ dàng bị những người thợ may lừa mị, lợi dụng và trở thành đáng cười trong mắt người hầu.
(văn bản: Trưởng giả học làm sang (trích) – Mô-li-e)
Gợi ý trả lời
a) Mong muốn của ông Giuốc-đanh khi đặt làm trang phục
Ông Giuốc-đanh vốn là một người thuộc tầng lớp thị dân giàu có nhưng lại khao khát được trở thành quý tộc, muốn "học làm sang". Vì vậy, ông đặt may bộ lễ phục không phải để mặc cho đẹp, cho ấm một cách bình thường, mà để:
- Được ăn mặc, trang điểm giống hệt các nhà quý phái, các bậc quý tộc thượng lưu.
- Qua bộ trang phục ấy, ông mong mình cũng được coi là người "quý phái", được nể trọng, được bước chân vào giới thượng lưu mà ông hằng ao ước.
Nói cách khác, ông mặc lễ phục để "mua" lấy cái danh sang trọng, để thay đổi thân phận của mình trong mắt người khác.
b) Nét tính cách nổi bật ở nhân vật
Nét tính cách nổi bật, bao trùm của ông Giuốc-đanh là thói học đòi làm sang một cách dốt nát, hợm hĩnh và lố bịch. Cụ thể:
- Dốt nát nhưng lại thích tỏ ra sành điệu: ông không hề có hiểu biết về thẩm mỹ, về cách ăn mặc của giới quý tộc, nhưng lại muốn người ta thấy mình am hiểu, sành điệu.
- Háo danh, sĩ diện, ưa nịnh: ông đặc biệt thích được tâng bốc, được gọi bằng những danh xưng cao sang ("ông lớn", "cụ lớn", "đức ông"). Mỗi lời nịnh hót lại khiến ông sung sướng và sẵn sàng thưởng tiền.
- Mù quáng, thiếu chính kiến: dù thấy điều vô lý (hoa may ngược, bác phó may xén bớt vải…) ông vẫn dễ dàng tin và nghe theo khi được giải thích rằng "các nhà quý phái đều mặc như thế".
c) Vì sao ông dễ dàng bị thợ may lừa mị, lợi dụng và trở thành đáng cười trong mắt người hầu
Có thể lí giải qua các điểm sau:
*Thứ nhất*, vì ông dốt nát mà lại sĩ diện, sợ bị chê là quê mùa, không biết thời trang của giới thượng lưu. Khi bác phó may nói bộ lễ phục may hoa ngược, hay rằng "những người quý phái đều mặc áo ngược hoa cả", ông lập tức tin ngay và còn khen đẹp. Chính nỗi sợ bị coi là kém sang khiến ông không dám tin vào mắt mình, dễ bị dẫn dắt.
*Thứ hai*, vì ông quá ham hư danh và thích được nịnh nọt. Bọn thợ phụ nắm được điểm yếu này nên tâng bốc, gọi ông bằng những danh xưng ngày càng cao: "ông lớn" rồi "cụ lớn", rồi "đức ông". Mỗi tiếng xưng hô ấy khiến ông mê muội, rút tiền thưởng liên tục. Lòng háo danh đã che mờ lí trí, biến ông thành miếng mồi ngon để chúng moi tiền.
*Thứ ba*, vì ông mất khả năng phán đoán, đánh giá đúng sai. Việc bác phó may ăn bớt vải may áo cho mình được ông bỏ qua, vải xén bớt cũng không truy xét đến cùng, bởi tâm trí ông chỉ dồn hết vào cái mộng "làm sang". Người ta nói gì về cách ăn mặc của quý tộc, ông đều răm rắp tin theo.
Chính vì những lẽ đó, trong mắt người hầu – những người tỉnh táo, bình dân nhưng lại nhìn rõ sự thật – ông Giuốc-đanh hiện lên vô cùng lố bịch, đáng cười: một kẻ lắm tiền nhưng dốt nát, bị lừa mà vẫn tưởng mình được trọng vọng, bỏ tiền ra mua lấy sự giễu cợt. Tiếng cười ở đây vừa mang tính hài hước, vừa có ý nghĩa phê phán thói học đòi, trưởng giả rởm đời trong xã hội.
→ Qua nhân vật ông Giuốc-đanh, Mô-li-e phê phán, chế giễu thói học đòi làm sang một cách mù quáng, hợm hĩnh của tầng lớp thị dân giàu có mà thiếu văn hóa; đồng thời cảnh tỉnh con người đừng vì hư danh mà đánh mất sự tỉnh táo, để rồi bị lợi dụng và trở thành trò cười.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.