Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập một

Giải Câu 5 trang 106 SGK Ngữ văn 8

Trưởng giả học làm sang (trích, Mô-li-e)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Xoay quanh sự việc ông Giuốc-đanh mặc trang phục, em hãy chỉ ra những nét tương phản trong hành động của nhân vật này và các nhân vật khác.
(văn bản: Trưởng giả học làm sang (trích) – Mô-li-e)

Gợi ý trả lời

Câu 5 (trang 107). Những nét tương phản trong hành động của ông Giuốc-đanh và các nhân vật khác xoay quanh sự việc mặc trang phục:

Xoay quanh sự việc ông Giuốc-đanh mặc bộ lễ phục mới, tác giả Mô-li-e đã dựng lên hàng loạt nét tương phản giữa hành động của ông Giuốc-đanh với các nhân vật khác (bác phó may và đám thợ phụ). Có thể chỉ ra như sau:

a) Tương phản giữa sự kém hiểu biết, dễ bị lừa của ông Giuốc-đanh với sự ranh mãnh, lọc lõi của bác phó may.
- Ông Giuốc-đanh ban đầu phát hiện ra nhiều điều vô lí: đôi bít tất chật, đôi giày làm đau chân, bộ lễ phục may hoa ngược (hoa chúc đầu xuống dưới). Đây là những hành động cho thấy ông vẫn còn chút tỉnh táo, biết nhận ra cái sai.
- Nhưng bác phó may thì liên tục chống chế, lấp liếm, thậm chí bịa đặt: bảo bít tất rồi sẽ giãn ra, bảo rằng "những người quý phái đều mặc áo ngược hoa như thế này cả". Chỉ bằng vài lời bịa, bác phó may đã đánh trúng vào cái tâm lí học đòi làm sang của ông Giuốc-đanh, khiến ông từ chỗ chê bai quay ngoắt sang chấp nhận, hài lòng. => Người dốt mà sính sang (Giuốc-đanh) >< kẻ khéo nịnh, lừa lọc (phó may).

b) Tương phản ngay trong chính hành động của ông Giuốc-đanh (tự mâu thuẫn với mình).
- Lúc đầu ông Giuốc-đanh trách mắng, chê bai bộ lễ phục may hỏng, đôi giày, đôi bít tất.
- Ngay sau đó, chỉ vì câu nói "người quý phái đều mặc thế", ông lập tức thôi trách, trở nên vui vẻ, ưng thuận, lại còn hỏi đi hỏi lại cho chắc. => Thái độ tiền hậu bất nhất này tô đậm bản chất học đòi, hợm hĩnh và ngờ nghệch của ông.

c) Tương phản trong việc bác phó may ăn bớt vải mà vẫn lớn tiếng.
- Ông Giuốc-đanh nhận ra bác phó may đã gạn vải thừa của mình để may áo cho chính bác ta.
- Đáng lẽ phải xấu hổ, bác phó may lại lảng tránh, đánh trống lảng bằng cách rủ ông đi thử lễ phục. => Kẻ ăn cắp vặt lại ngang nhiên, còn người bị lấy cắp thì bị cho "vào tròng".

d) Tương phản giữa sự tỉnh táo về tiền bạc lúc đầu với sự vung tiền mù quáng lúc sau (qua màn các thợ phụ tôn xưng).
- Đám thợ phụ liên tiếp tôn ông lên: "ông lớn" → "cụ lớn" → "đức ông". Mỗi lần được tâng bốc, ông Giuốc-đanh lại móc tiền thưởng cho chúng, tiền thưởng cứ tăng dần.
- Hành động vung tiền vì mấy lời xưng tụng hão của ông tương phản với bản chất của một tay trưởng giả vốn tính toán, biết tiếc của. Thói háo danh đã lấn át cả sự tính toán, khiến ông sẵn sàng mất tiền để mua lấy những danh hiệu sang trọng rỗng tuếch.
- Đặt cạnh đó là hành động ranh mãnh, có tính toán của đám thợ phụ: biết đúng tâm lí ham sang của ông mà tăng dần cách gọi để moi thêm tiền thưởng.

Nhận xét chung: Hệ thống các nét tương phản trên (giữa ông Giuốc-đanh với bác phó may, với đám thợ phụ, và ngay trong chính thái độ của ông) đều hướng tới làm nổi bật tính cách lố bịch, kệch cỡm của một kẻ trưởng giả dốt nát nhưng thích học đòi làm sang. Chính sự tương phản ấy tạo nên tiếng cười trào phúng sâu sắc, phê phán thói sính danh, học đòi quý tộc một cách mù quáng.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.