Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập một

Giải Câu hỏi 6 trang 110 SGK Ngữ văn 8

Lợn cưới, áo mới; Treo biển; Nói dóc gặp nhau (Truyện cười dân gian Việt Nam)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Có điều gì khác thường ở lời nói của hai nhân vật trong truyện Nói dóc gặp nhau?
(văn bản: Nói dóc gặp nhau (truyện cười dân gian Việt Nam))

Gợi ý trả lời

Nhắc lại tình huống truyện. Hai nhân vật trong truyện *Nói dóc gặp nhau* đều là những người có tính hay nói khoác (nói dóc). Khi gặp nhau, họ thi nhau kể những chuyện phóng đại đến mức phi lí:

a) Lời nói của anh thứ nhất — phóng đại đến mức vô lí.
Anh khoe chiếc ghe (thuyền) nhà mình dài khủng khiếp: một người đứng ở đầu mũi ghe đi tới lái, đến nơi thì râu tóc đã bạc phơ — nghĩa là đi hết chiều dài chiếc ghe mất gần cả một đời người. Đây là lời nói khoác lác, vượt xa sự thật, không thể có trong thực tế.

b) Lời nói của anh thứ hai — phóng đại còn lớn hơn để "đỡ" cho anh thứ nhất.
Nghe vậy, anh thứ hai không vạch mặt mà kể chuyện của mình: nhà anh có cái cây cao ghê gớm, con chim đậu trên ngọn đẻ trứng, trứng rơi xuống giữa chừng chưa tới đất đã nở thành chim con bay đi. Khi bị chê là nói dóc, anh đáp lại rất "khớp": không có cây cao như thế thì lấy đâu ra gỗ mà đóng được chiếc ghe dài của anh kia.

c) Điều khác thường ở lời nói của hai nhân vật.
- Cả hai lời nói đều là lời nói khoác lác, phóng đại, phi lí, hoàn toàn trái với sự thật và lẽ thường.
- Điều đặc biệt là hai lời nói dóc ấy không mâu thuẫn, bài bác nhau mà lại hô ứng, ăn khớp, nương tựa vào nhau: anh sau tung ra một điều bịa đặt còn lớn hơn (cây khổng lồ) để *chống đỡ, hợp lí hóa* cho điều bịa đặt của anh trước (chiếc ghe khổng lồ). Nói dóc mà "gặp nhau", hai cái dóc cùng một giuộc, cái này làm bằng chứng cho cái kia.
- Chính sự ăn ý bất ngờ giữa hai lời nói dóc ấy tạo nên tiếng cười: nó phơi bày, châm biếm thói khoác lác, nói sai sự thật của những kẻ ưa khoe khoang.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.