Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài 4 trang 128 SGK Ngữ văn 8

Ôn tập học kì II   Gợi ý trả lời

Đề bài

Kẻ bảng sau vào vở và điền thông tin phù hợp về những kiến thức tiếng Việt được củng cố và kiến thức tiếng Việt mới trong các bài ở học kì II. Nêu ví dụ minh hoạ cho từng nội dung kiến thức đã tóm tắt.

| STT | Bài học | Kiến thức được củng cố | Kiến thức mới |
| --- | --- | --- | --- |
| | | | |
| | | | |

Gợi ý trả lời

Bảng tổng hợp kiến thức tiếng Việt – Học kì II (Ngữ văn 8, Kết nối tri thức)

| STT | Bài học | Kiến thức được củng cố | Kiến thức mới |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Bài 6 – Chân dung cuộc sống | Từ loại tiếng Việt đã học (danh từ, động từ, tính từ…) và cách dùng từ trong câu | Trợ từ; Thán từ |
| 2 | Bài 7 – Tin yêu và ước vọng | Các biện pháp tu từ đã học (so sánh, ẩn dụ, nhân hoá, điệp ngữ, đảo ngữ, câu hỏi tu từ) và tác dụng của chúng | Nghĩa của một số từ ngữ / sắc thái nghĩa của từ (gồm từ Hán Việt) |
| 3 | Bài 8 – Nhà văn và trang viết | Các kiểu câu phân loại theo mục đích nói và cấu tạo câu | Thành phần biệt lập: tình thái, cảm thán, gọi – đáp, phụ chú |
| 4 | Bài 9 – Hôm nay và ngày mai | Thành phần biệt lập (tiếp nối, mở rộng từ Bài 8) | Câu khẳng định và câu phủ định |

---

a) Bài 6 – Trợ từ, thán từ (kiến thức mới)
- *Trợ từ:* từ chuyên đi kèm một từ ngữ khác để nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá.
- Ví dụ: "Nó ăn những hai bát cơm." (nhấn mạnh số lượng nhiều); "Chính bạn ấy đã giúp tôi."
- *Thán từ:* từ dùng để bộc lộ cảm xúc hoặc để gọi – đáp.
- Ví dụ: "Ồ, đẹp quá!" (bộc lộ cảm xúc); "Vâng, em biết rồi ạ." (gọi – đáp).
- *Củng cố:* nhận diện các từ loại đã học để phân biệt với trợ từ, thán từ.

b) Bài 7 – Biện pháp tu từ (củng cố) và nghĩa/sắc thái của từ ngữ (mới)
- *Biện pháp tu từ (củng cố):*
- Đảo ngữ: "Lom khom dưới núi tiều vài chú." (nhấn mạnh dáng vẻ, sự thưa thớt).
- Câu hỏi tu từ: "Sao anh không về chơi thôn Vĩ?" (bộc lộ cảm xúc, không nhằm hỏi).
- *Sắc thái nghĩa của từ (mới):* cùng chỉ một đối tượng nhưng khác sắc thái.
- Ví dụ: "phụ nữ" (trang trọng) – "đàn bà" (trung hoà); "hi sinh" (trang trọng) – "chết".

c) Bài 8 – Thành phần biệt lập (kiến thức mới)
- Tình thái: "Chắc chắn, ngày mai trời sẽ nắng." (thể hiện độ tin cậy).
- Cảm thán: "Trời ơi, chỉ còn có năm phút!" (bộc lộ cảm xúc).
- Gọi – đáp: "Này, cậu đi đâu đấy?" / "Dạ, con nghe ạ."
- Phụ chú: "Lan – lớp trưởng lớp tôi – học rất giỏi." (bổ sung thông tin).
- *Củng cố:* phân biệt các kiểu câu theo mục đích nói (trần thuật, nghi vấn, cầu khiến, cảm thán).

d) Bài 9 – Câu khẳng định và câu phủ định (kiến thức mới)
- Câu khẳng định: "Tôi có làm bài tập rồi."
- Câu phủ định: "Tôi không đi học muộn." / "Nó chưa về." (dùng *không, chưa, chẳng…*).
- *Củng cố:* tiếp tục nhận biết và sử dụng thành phần biệt lập đã học ở Bài 8.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.