Giải Bài 4 trang 128 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Kẻ bảng sau vào vở và điền thông tin phù hợp về những kiến thức tiếng Việt được củng cố và kiến thức tiếng Việt mới trong các bài ở học kì II. Nêu ví dụ minh hoạ cho từng nội dung kiến thức đã tóm tắt.
| STT | Bài học | Kiến thức được củng cố | Kiến thức mới |
| --- | --- | --- | --- |
| | | | |
| | | | |
Gợi ý trả lời
Bảng tổng hợp kiến thức tiếng Việt – Học kì II (Ngữ văn 8, Kết nối tri thức)
| STT | Bài học | Kiến thức được củng cố | Kiến thức mới |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Bài 6 – Chân dung cuộc sống | Từ loại tiếng Việt đã học (danh từ, động từ, tính từ…) và cách dùng từ trong câu | Trợ từ; Thán từ |
| 2 | Bài 7 – Tin yêu và ước vọng | Các biện pháp tu từ đã học (so sánh, ẩn dụ, nhân hoá, điệp ngữ, đảo ngữ, câu hỏi tu từ) và tác dụng của chúng | Nghĩa của một số từ ngữ / sắc thái nghĩa của từ (gồm từ Hán Việt) |
| 3 | Bài 8 – Nhà văn và trang viết | Các kiểu câu phân loại theo mục đích nói và cấu tạo câu | Thành phần biệt lập: tình thái, cảm thán, gọi – đáp, phụ chú |
| 4 | Bài 9 – Hôm nay và ngày mai | Thành phần biệt lập (tiếp nối, mở rộng từ Bài 8) | Câu khẳng định và câu phủ định |
---
a) Bài 6 – Trợ từ, thán từ (kiến thức mới)
- *Trợ từ:* từ chuyên đi kèm một từ ngữ khác để nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá.
- Ví dụ: "Nó ăn những hai bát cơm." (nhấn mạnh số lượng nhiều); "Chính bạn ấy đã giúp tôi."
- *Thán từ:* từ dùng để bộc lộ cảm xúc hoặc để gọi – đáp.
- Ví dụ: "Ồ, đẹp quá!" (bộc lộ cảm xúc); "Vâng, em biết rồi ạ." (gọi – đáp).
- *Củng cố:* nhận diện các từ loại đã học để phân biệt với trợ từ, thán từ.
b) Bài 7 – Biện pháp tu từ (củng cố) và nghĩa/sắc thái của từ ngữ (mới)
- *Biện pháp tu từ (củng cố):*
- Đảo ngữ: "Lom khom dưới núi tiều vài chú." (nhấn mạnh dáng vẻ, sự thưa thớt).
- Câu hỏi tu từ: "Sao anh không về chơi thôn Vĩ?" (bộc lộ cảm xúc, không nhằm hỏi).
- *Sắc thái nghĩa của từ (mới):* cùng chỉ một đối tượng nhưng khác sắc thái.
- Ví dụ: "phụ nữ" (trang trọng) – "đàn bà" (trung hoà); "hi sinh" (trang trọng) – "chết".
c) Bài 8 – Thành phần biệt lập (kiến thức mới)
- Tình thái: "Chắc chắn, ngày mai trời sẽ nắng." (thể hiện độ tin cậy).
- Cảm thán: "Trời ơi, chỉ còn có năm phút!" (bộc lộ cảm xúc).
- Gọi – đáp: "Này, cậu đi đâu đấy?" / "Dạ, con nghe ạ."
- Phụ chú: "Lan – lớp trưởng lớp tôi – học rất giỏi." (bổ sung thông tin).
- *Củng cố:* phân biệt các kiểu câu theo mục đích nói (trần thuật, nghi vấn, cầu khiến, cảm thán).
d) Bài 9 – Câu khẳng định và câu phủ định (kiến thức mới)
- Câu khẳng định: "Tôi có làm bài tập rồi."
- Câu phủ định: "Tôi không đi học muộn." / "Nó chưa về." (dùng *không, chưa, chẳng…*).
- *Củng cố:* tiếp tục nhận biết và sử dụng thành phần biệt lập đã học ở Bài 8.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.