Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập một

Giải Câu 1 trang 128 SGK Ngữ văn 8

Đọc hiểu văn bản Trên sông truyền hịch (Hà Ân)   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Trần Ích Tắc vẫn không hề hé răng. Ích Tắc đã dùng đô Trâu vật chết nhiều người hào kiệt trong lộ Đà Giang, những người đã không chịu làm tay chân của phủ Chiêu Quốc. Và Ích Tắc bây giờ có ra sới cũng chỉ để xem đô Trâu diễn lại một thủ đoạn quen thuộc mà thôi.

Vừa trông thấy cái "thằng bé cứ nằng nặc đòi xin cái giải nhất", Trần Quốc Tuấn đã thích ngay. Thằng bé trạc mười bảy tuổi. Nó cũng to lớn nhưng vẻ mặt còn hồn nhiên quá. Cặp mắt tinh nghịch cứ ánh lên loang loáng. Thế rồi trống vật nổi lên. Hai đô lễ các cụ, sau đó họ múa mênh múa mang trong sới trước khi vào đấu.

Keo vật đầu, đô Trâu nôn nóng, khinh thường địch thủ. Anh ta ỷ sức, lăm lăm dùng đòn cao muốn bốc thằng bé lên rồi quật xuống. Đô Trâu đã nhiều lần dùng cách đó vật đối thủ om xương. Nhưng lần này, đô Trâu gặp một thằng bé nó luồn cứ trơn nhẫy như chạch. Một keo..., hai keo..., rồi ba keo vật liền, đô Trâu phí sức mà vẫn loay hoay không sao thực hiện được ý định. Hai keo vật sau là hai keo vật khá nguy hiểm cho cả đôi bên. Đô Trâu phải từ bỏ đòn cao, dùng tới cả đòn thấp nhưng y vẫn bị một miếng "móc khố" tưởng bật ngửa trên mặt đất. Đô Trâu toát mồ hôi trong khi đôi mắt bướng bỉnh của thằng bé vẫn bốc sáng chăm chú. Thằng bé quyết tâm thắng trận vật này. Nó dùng toàn đòn thấp buộc đô Trâu phải cúi cái mình cao dài xuống chống đỡ. Vào keo vật thứ sáu, trống nhịp đánh tưởng vỡ tang. Người xem hò la gào mất cả tiếng và mồ hôi toát ra như tắm. Trận đấu đã kéo dài quá khiến đô Trâu đâm hoang mang. Y cố cúi thật rạp xuống, mong chặn được những miếng thấp của thằng bé gan lì. Nhưng thình lình cả sới vật hét ầm lên. Đô Trâu đã bị quật ngửa tênh hênh trên mặt đất. Mải đề phòng đòn thấp, đô Trâu đã bị "thằng bé cứ nằng nặc xin cái giải nhất" đánh thua bằng một đòn cao. Sau trận vật sáu keo liền ấy, Trần Quốc Tuấn thu nhận thằng bé gan lì vào đội quân gia nô của mình. Nó chính là Yết Kiêu.

Bây giờ Yết Kiêu đứng kia, ngay bên cạnh ông.

(Hà Ân, Trên sông truyền hịch, NXB Kim Đồng, Hà Nội, 2011, tr. 26 – 29)

Yếu tố nào không có tác dụng giúp em nhận biết đoạn trích trên đây mang những đặc điểm của thể loại truyện lịch sử?

A. Sự kiện được kể lại

B. Ngôi kể trong đoạn trích

C. Nhân vật trong câu chuyện

D. Ngôn ngữ nhân vật

Gợi ý trả lời

Nhận diện thể loại truyện lịch sử (SGK Ngữ văn 8 – KNTT):

Truyện lịch sử được nhận biết qua các đặc điểm gắn với *lịch sử*, trong đó nổi bật là:

a) Sự kiện được kể lại (A): đoạn trích tái hiện một sự kiện gắn với lịch sử thời Trần – trận vật sáu keo và việc Trần Quốc Tuấn thu nhận Yết Kiêu vào đội quân gia nô. → Đây là yếu tố giúp nhận biết truyện lịch sử.

b) Nhân vật trong câu chuyện (C): các nhân vật đều là nhân vật lịch sử có thật – Trần Quốc Tuấn, Yết Kiêu, Trần Ích Tắc (Chiêu Quốc). → Đây là yếu tố giúp nhận biết truyện lịch sử.

c) Ngôn ngữ nhân vật (D): lời ăn tiếng nói, cách xưng hô mang màu sắc thời đại ("đô Trâu", "đô lễ các cụ", "miếng móc khố", "đòn cao", "đòn thấp"…) góp phần tái hiện không khí lịch sử. → Đây là yếu tố giúp nhận biết truyện lịch sử.

d) Ngôi kể trong đoạn trích (B): đoạn trích dùng ngôi kể thứ ba. Tuy nhiên, ngôi kể là đặc điểm chung của *mọi* thể loại tự sự (truyện ngắn, tiểu thuyết, truyện đồng thoại…), không riêng gì truyện lịch sử. Vì vậy ngôi kể không giúp phân biệt, nhận biết đặc trưng của thể loại truyện lịch sử.

Kết luận: Yếu tố không có tác dụng giúp nhận biết đặc điểm của thể loại truyện lịch sử là ngôi kể → chọn B.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.