Giải Câu 6 trang 13 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Nhận xét về vai trò của hình ảnh mắt sói, mắt người trong việc tổ chức các sự kiện của cốt truyện.
(văn bản: Mắt sói — Đa-ni-en Pen-nắc)
Gợi ý trả lời
Nhận xét về vai trò của hình ảnh "mắt sói", "mắt người" trong việc tổ chức các sự kiện của cốt truyện
a) Hai hình ảnh này là "điểm tựa" khơi nguồn và kết nối toàn bộ câu chuyện
Đoạn trích mở ra bằng cảnh cậu bé Phi Châu đứng hàng giờ trước chuồng, nhìn thẳng vào con sói; còn Sói Lam cũng nhìn lại cậu bé bằng con mắt duy nhất còn lại. Chính cuộc "nhìn vào mắt nhau" ấy mới làm nảy sinh mọi sự kiện. Nếu không có khoảnh khắc hai ánh mắt gặp nhau, các câu chuyện quá khứ của sói và của người sẽ không có lí do để được kể ra. Như vậy, "mắt sói" và "mắt người" đóng vai trò là *chi tiết mở nút*, là nơi bắt đầu mạch truyện.
b) Mỗi con mắt mở ra một tuyến truyện riêng, tạo nên kết cấu đan xen nhiều mạch
- Khi Phi Châu nhìn vào mắt sói, trong con ngươi đen ấy hiện lên cả cuộc đời của Sói Lam: gia đình sói ở Bắc Cực, người em gái Ánh Vàng, cảnh bị thợ săn truy đuổi, việc sói mất một mắt… → đó là mạch truyện về thế giới loài sói.
- Khi Sói Lam nhìn vào mắt người, trong mắt cậu bé lại hiện lên cuộc đời Phi Châu: những ngày lưu lạc ở châu Phi, tình bạn với lạc đà Hàng Xén, với báo, với voi… → đó là mạch truyện về thế giới loài người.
Nhờ đó, cốt truyện không kể theo một đường thẳng mà được tổ chức thành hai mạch truyện song song, lồng vào nhau: hiện tại (cuộc gặp ở vườn thú) làm khung, quá khứ của mỗi nhân vật được "nhìn thấy" qua đôi mắt.
c) Hình ảnh đôi mắt là phương tiện "chuyển cảnh", điều phối trật tự các sự kiện
Mỗi lần tác giả muốn chuyển từ hiện tại về quá khứ, hay chuyển từ câu chuyện của sói sang câu chuyện của người, đều lấy chi tiết "nhìn vào mắt" làm điểm chuyển. Đôi mắt vì thế giống như một "cánh cửa" dẫn người đọc đi vào từng lớp thời gian, khiến các sự kiện ở những không gian, thời gian khác nhau được sắp xếp mạch lạc, tự nhiên mà không rối.
d) Hai hình ảnh còn tạo ý nghĩa tư tưởng, gắn kết hai thế giới
Việc người và sói cùng *nhìn thấy mình trong mắt nhau* cho thấy sự thấu hiểu, đồng cảm giữa con người và loài vật. Hình ảnh "mắt sói", "mắt người" vừa tổ chức sự kiện, vừa làm nổi bật chủ đề của tác phẩm: tình yêu thương, sự sẻ chia có thể nối liền hai số phận, hai thế giới tưởng như xa lạ.
Kết luận: Hình ảnh "mắt sói" và "mắt người" là chi tiết nghệ thuật trung tâm, giữ vai trò vừa khơi nguồn, vừa kết nối và điều phối các sự kiện: từ cuộc gặp gỡ ở hiện tại, hai đôi mắt mở ra hai mạch hồi tưởng song song, giúp cốt truyện được tổ chức chặt chẽ, độc đáo và giàu ý nghĩa.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.