Giải Câu 3 trang 133 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Trong đoạn thơ, "đợi mưa" và "đảo Sinh Tồn" đều là những hình ảnh thực nhưng gợi liên tưởng đến những ý nghĩa rộng hơn. Theo em, đó có thể là những ý nghĩa gì?
(văn bản: Đợi mưa trên đảo Sinh Tồn (Trần Đăng Khoa))
Gợi ý trả lời
a) Hình ảnh "đợi mưa"
- *Nghĩa thực:* Đảo Sinh Tồn là đảo nổi giữa biển khơi, quanh năm thiếu nước ngọt. Những người lính đảo khao khát từng cơn mưa để có nước uống, nước sinh hoạt, để cây cối sống được. "Đợi mưa" vì thế là nỗi mong mỏi rất thật, rất đời thường của người lính nơi đầu sóng ngọn gió.
- *Ý nghĩa gợi liên tưởng rộng hơn:* Cơn mưa là biểu tượng của sự sống, của sự tươi mát, sinh sôi. Vì vậy "đợi mưa" còn gợi lên khát vọng sống mãnh liệt, niềm tin bền bỉ và sự chờ đợi kiên trì của con người giữa gian khổ, thiếu thốn. Đó là sự chờ mong những điều tốt đẹp, chờ hạnh phúc, chờ ngày hồi sinh, đổi thay sau bao khắc nghiệt. Qua đó, nhà thơ ca ngợi tinh thần lạc quan, ý chí không bao giờ gục ngã của người lính.
b) Hình ảnh "đảo Sinh Tồn"
- *Nghĩa thực:* "Sinh Tồn" là tên một hòn đảo có thật thuộc quần đảo Trường Sa của Tổ quốc — nơi người lính đang ngày đêm canh giữ.
- *Ý nghĩa gợi liên tưởng rộng hơn:* Chính cái tên "Sinh Tồn" (nghĩa là sống, tồn tại) đã trở thành biểu tượng cho sức sống bền bỉ, mãnh liệt của con người và của đất nước. Giữa muôn vàn khắc nghiệt — nắng gió, thiếu nước, bão tố, hiểm nguy — con người vẫn bám trụ, vẫn sống, vẫn vươn lên. "Đảo Sinh Tồn" vì thế gợi liên tưởng đến ý chí kiên cường, bản lĩnh của người lính và của cả dân tộc Việt Nam trong công cuộc bảo vệ chủ quyền biển đảo; là khúc ca về sự trường tồn của sự sống và của Tổ quốc nơi đầu sóng.
Tóm lại: Từ những hình ảnh thực, nhà thơ đã nâng lên thành những biểu tượng giàu ý nghĩa: khát vọng sống, niềm tin, sự chờ đợi kiên trì và sức sống trường tồn, bất khuất của con người Việt Nam.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.