Giải Bài 4 trang 23 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Chỉ ra biện pháp tu từ trong những câu sau và nêu tác dụng:
a. Những cây thông chỉ cao quá đầu, rung tít trong nắng những ngón tay bằng bạc dưới cái nhìn bao che của những cây tử kinh thỉnh thoảng nhô cái đầu màu hoa cà lên trên màu xanh của rừng.
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
b. Lúc bấy giờ, nắng đã mạ bạc cả con đèo, đốt cháy rừng cây hừng hực như một bó đuốc lớn.
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
Gợi ý trả lời
a.
- Biện pháp tu từ:
+ Nhân hóa (kết hợp ẩn dụ): "rung tít trong nắng *những ngón tay bằng bạc*" — cành, lá thông được hình dung như *những ngón tay bằng bạc* đang rung rinh; "*cái nhìn bao che* của những cây tử kinh", "*nhô cái đầu* màu hoa cà" — cây tử kinh được gán cho hành động, cái nhìn của con người.
- Tác dụng:
+ Khiến cảnh vật Sa Pa trở nên sinh động, có hồn, như những sinh thể biết cử động, biết "nhìn", biết "che chở" cho nhau.
+ Hình ảnh "ngón tay bằng bạc" gợi vẻ đẹp lấp lánh, tinh khôi của rừng thông dưới nắng; làm nổi bật bức tranh thiên nhiên thơ mộng, trong trẻo.
+ Thể hiện tình yêu, sự gắn bó và cái nhìn trìu mến của nhà văn trước thiên nhiên.
b.
- Biện pháp tu từ:
+ So sánh: "đốt cháy rừng cây hừng hực *như một bó đuốc lớn*".
+ Ẩn dụ (kết hợp nhân hóa): "nắng đã *mạ bạc* cả con đèo", "*đốt cháy* rừng cây" — nắng được miêu tả như có khả năng "mạ", "đốt" (hành động của con người/vật).
- Tác dụng:
+ Gợi tả sức mạnh, cường độ chói chang, rực rỡ của nắng Sa Pa buổi trưa; cả con đèo như được dát một lớp bạc óng ánh, cả rừng cây bừng sáng rực lên.
+ Hình ảnh so sánh "như một bó đuốc lớn" làm cảnh vật trở nên hùng vĩ, tráng lệ, giàu sức gợi hình, gợi cảm.
+ Cho thấy tài quan sát tinh tế và ngòi bút miêu tả giàu chất thơ của Nguyễn Thành Long.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.