Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập một

Giải Câu 3 trang 63 SGK Ngữ văn 8

Văn bản: Hịch tướng sĩ (Trần Quốc Tuấn)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hãy chỉ ra những điểm chung của các cặp nhân vật lịch sử được nêu ở phần đầu bài hịch. Tác giả đã nêu hành động của tám cặp nhân vật lịch sử này để minh chứng cho điều gì?
(văn bản: Hịch tướng sĩ – Trần Quốc Tuấn)

Gợi ý trả lời

a) Điểm chung của các cặp nhân vật lịch sử ở phần đầu bài hịch

Mở đầu bài hịch, Trần Quốc Tuấn nêu ra một loạt những tấm gương trung thần nghĩa sĩ trong sử sách Trung Hoa và trong các cuộc chiến gần đó: Kỷ Tín liều mình chịu chết thay vua Hán Cao Đế; Do Vu lấy mình che chở cho Chiêu Vương; Dự Nhượng nuốt than để báo thù cho chủ; Thân Khoái chặt tay cứu nạn cho nước; Kính Đức một chàng tuổi trẻ cứu Thái Tông thoát khỏi vòng vây Thế Sung; Cảo Khanh miệng mắng Lộc Sơn, không theo mưu kế kẻ nghịch; rồi Vương Công Kiên cùng tì tướng Nguyễn Văn Lập giữ thành Điếu Ngư chống quân Mông Kha; Cốt Đãi Ngột Lang cùng tì tướng Xích Tu Tư dẹp yên nước Nam Chiếu.

Các nhân vật này tuy sống ở những thời đại khác nhau nhưng có chung những phẩm chất:

- Đều là bề tôi, tướng sĩ hết lòng trung thành với chủ tướng, với vua và với đất nước.
- Đều xả thân, quên mình, sẵn sàng chịu gian khổ, hi sinh cả tính mạng (chết thay, chặt tay, nuốt than, lao vào chốn hiểm nguy) để cứu chủ, cứu nước, không hề tiếc thân, không sợ chết.
- Nhờ tấm lòng trung nghĩa và hành động quả cảm ấy mà họ được người đời ngợi ca, lưu danh thơm trong sử sách, tiếng tốt còn mãi muôn đời.

b) Tác giả nêu hành động của tám cặp nhân vật này để minh chứng cho điều gì?

Việc dẫn ra hàng loạt tấm gương trung thần nghĩa sĩ nhằm chứng minh rằng: thời nào, đời nào cũng có những bậc trung thần, nghĩa sĩ sẵn sàng hi sinh thân mình vì chủ, vì nước, và họ đều được ghi danh muôn thuở.

Từ đó, Trần Quốc Tuấn muốn:

- Nêu gương, khích lệ để tướng sĩ noi theo, đánh thức ở họ ý thức trung quân ái quốc, tinh thần trách nhiệm và nghĩa vụ của kẻ làm tướng đối với vua, với nước.
- Khơi dậy lòng trung nghĩa, ý chí xả thân và tinh thần quyết chiến chống giặc ngoại xâm (quân Mông – Nguyên), tạo tâm thế cho những lời bày tỏ tâm sự, phê phán và kêu gọi ở các phần sau của bài hịch.

Như vậy, đoạn mở đầu vừa là lời ngợi ca những tấm gương sáng, vừa là đòn bẩy tư tưởng nhằm cổ vũ, động viên quân sĩ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.