Giải Câu 8 trang 63 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Từ bài hịch này, em rút ra được bài học gì cho bản thân khi viết một bài văn nghị luận?
(văn bản: Hịch tướng sĩ – Trần Quốc Tuấn)
Gợi ý trả lời
Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn là một áng văn nghị luận mẫu mực. Từ bài hịch, em rút ra được những bài học quý giá cho bản thân khi viết một bài văn nghị luận:
a) Bài học về việc xác định mục đích và đối tượng rõ ràng. Trần Quốc Tuấn viết hịch để khích lệ tướng sĩ học tập *Binh thư yếu lược*, nêu cao tinh thần cảnh giác và ý chí quyết chiến chống giặc. Nhờ mục đích rõ ràng, bài hịch có định hướng chặt chẽ. Khi viết nghị luận, em cần xác định trước mình muốn thuyết phục ai và thuyết phục điều gì để bài viết không lan man, lạc đề.
b) Bài học về cách xây dựng hệ thống luận điểm mạch lạc, chặt chẽ. Bài hịch được triển khai theo một trình tự hợp lí: nêu gương các trung thần nghĩa sĩ → tố cáo tội ác của giặc và bày tỏ lòng căm thù → phê phán đúng – sai trong thái độ, hành động của tướng sĩ → kêu gọi học tập binh thư, quyết tâm đánh giặc. Em học được cách sắp xếp luận điểm theo trình tự lô-gíc để dẫn dắt người đọc đi đến kết luận.
c) Bài học về việc dùng lí lẽ sắc bén kết hợp dẫn chứng thuyết phục. Tác giả vừa đưa ra những dẫn chứng lịch sử tiêu biểu (Kỉ Tín, Do Vu, Dự Nhượng…), vừa phân tích thiệt – hơn, được – mất một cách thấu tình đạt lí. Em rút ra rằng một bài nghị luận hay phải có lí lẽ chặt chẽ đi kèm dẫn chứng xác thực, tiêu biểu.
d) Bài học về việc kết hợp lí lẽ với tình cảm, cảm xúc chân thành. Sức thuyết phục của bài hịch không chỉ ở lí lẽ mà còn ở tấm lòng tác giả, ở giọng văn khi tha thiết, khi đanh thép, khi nghiêm khắc ("Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối; ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa…"). Em học được rằng lời văn nghị luận giàu cảm xúc, chân thành sẽ tác động mạnh đến người đọc.
đ) Bài học về cách dùng ngôn ngữ và giọng điệu linh hoạt, giàu sức gợi. Bài hịch sử dụng nhiều câu văn biền ngẫu cân đối, hình ảnh gợi cảm cùng các biện pháp so sánh, liệt kê, tương phản… làm cho lí lẽ thêm sinh động và giàu sức nặng. Em cần chú ý trau chuốt câu văn, lựa chọn hình ảnh và giọng điệu phù hợp để bài nghị luận vừa chặt chẽ vừa hấp dẫn.
Tóm lại, từ *Hịch tướng sĩ*, em rút ra bài học: một bài văn nghị luận có sức thuyết phục cần có mục đích – đối tượng rõ ràng, hệ thống luận điểm mạch lạc, lí lẽ sắc bén kết hợp dẫn chứng xác thực, đồng thời thể hiện được tình cảm chân thành cùng ngôn ngữ, giọng điệu phù hợp.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.