Giải Câu 4 trang 67 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Căn cứ vào những bằng chứng khách quan nào mà tác giả khẳng định: "Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước"? Vì sao lòng yêu nước nồng nàn của nhân dân ta được tác giả xem là "một truyền thống quý báu"?
(văn bản: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta - Hồ Chí Minh)
Gợi ý trả lời
a) Những bằng chứng khách quan mà tác giả căn cứ để khẳng định "Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước":
Tác giả không khẳng định một cách cảm tính mà dựa vào những bằng chứng lịch sử có thật, cụ thể:
- Trong lịch sử chống ngoại xâm: Lòng yêu nước đã được chứng minh qua các cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc, gắn với những trang sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,... Đó là những tên tuổi, những chiến công có thật, được ghi trong sử sách.
- Trong cuộc kháng chiến hiện tại (chống Pháp): Tác giả dẫn ra hàng loạt biểu hiện cụ thể của mọi tầng lớp nhân dân, không phân biệt lứa tuổi, vùng miền, giai cấp, nghề nghiệp:
+ Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ.
+ Từ những kiều bào ở nước ngoài đến đồng bào ở vùng bị tạm chiếm.
+ Từ nhân dân miền ngược đến miền xuôi.
+ Từ chiến sĩ ngoài mặt trận chịu đói mấy ngày để bám sát giặc, đến công chức ở hậu phương nhịn ăn để ủng hộ bộ đội.
+ Từ những phụ nữ khuyên chồng con đi tòng quân, các bà mẹ săn sóc thương binh như con đẻ, đến nam nữ nông dân, công nhân thi đua tăng gia sản xuất; những đồng bào điền chủ quyên ruộng đất cho Chính phủ,...
→ Đó đều là những việc làm, hành động cụ thể, có thật của con người Việt Nam trong quá khứ và hiện tại — những bằng chứng khách quan, không thể chối cãi — nên lời khẳng định của tác giả có sức thuyết phục mạnh mẽ.
b) Vì sao lòng yêu nước nồng nàn của nhân dân ta được tác giả xem là "một truyền thống quý báu":
- Là "truyền thống" vì lòng yêu nước ấy không phải mới có, cũng không nhất thời mà đã hình thành, bồi đắp và lưu truyền từ đời này sang đời khác, từ xa xưa (Bà Trưng, Bà Triệu...) cho đến hiện tại, trở thành một nét bền vững, nhất quán trong đời sống tinh thần của dân tộc.
- Là "quý báu" vì:
+ Lòng yêu nước ấy có sức mạnh to lớn: "nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước".
+ Chính nhờ truyền thống đó mà dân tộc ta giữ vững được độc lập, chủ quyền, chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược qua các thời kỳ lịch sử.
+ Đây là một giá trị tinh thần thiêng liêng, là vốn quý của dân tộc, cần được trân trọng, giữ gìn và phát huy.
→ Vì vừa có tính kế thừa lâu bền (truyền thống), vừa có giá trị và sức mạnh lớn lao đối với vận mệnh dân tộc (quý báu), nên tác giả gọi lòng yêu nước nồng nàn của nhân dân ta là "một truyền thống quý báu".
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.