Giải Câu 6 trang 67 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Theo em, những yếu tố nào đã góp phần làm nên sức thuyết phục của bài nghị luận này? Vấn đề được bàn luận trong văn bản còn có ý nghĩa trong thời đại ngày nay nữa không? Vì sao?
(văn bản: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta - Hồ Chí Minh)
Gợi ý trả lời
a) Những yếu tố làm nên sức thuyết phục của bài nghị luận
Sức thuyết phục của văn bản *Tinh thần yêu nước của nhân dân ta* được tạo nên bởi nhiều yếu tố kết hợp hài hòa:
- Luận điểm rõ ràng, dứt khoát: Ngay mở đầu, tác giả nêu thẳng vấn đề: "Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta." Luận điểm chính được khẳng định ngắn gọn, mạnh mẽ, làm định hướng cho toàn bài.
- Bố cục chặt chẽ, mạch lạc: Bài văn đi theo trình tự hợp lí — nêu vấn đề (lòng yêu nước và sức mạnh của nó) → chứng minh (trong lịch sử và trong hiện tại) → kết luận (nhiệm vụ phát huy tinh thần yêu nước). Cách triển khai theo kiểu tổng – phân – hợp giúp người đọc dễ theo dõi và bị thuyết phục.
- Dẫn chứng tiêu biểu, toàn diện, sắp xếp khoa học: Tác giả đưa dẫn chứng theo cả chiều dọc thời gian (từ "Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…" trong quá khứ đến cuộc kháng chiến hiện tại) và theo chiều rộng không gian, lứa tuổi, tầng lớp ("từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ", "từ những chiến sĩ ngoài mặt trận… đến những công chức ở hậu phương…"). Dẫn chứng vừa phong phú, vừa chọn lọc, bao quát mọi đối tượng nên có sức khái quát và độ tin cậy cao.
- Lí lẽ sắc bén kết hợp hình ảnh so sánh gợi cảm: Tác giả ví tinh thần yêu nước "kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước"; lại ví lòng yêu nước như "các thứ của quý" khi thì "được trưng bày trong tủ kính", khi thì "cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm". Những hình ảnh so sánh cụ thể, sinh động khiến khái niệm trừu tượng trở nên dễ hình dung và giàu sức gợi.
- Giọng văn hùng hồn, biện pháp tu từ giàu nhịp điệu: Phép liệt kê, phép điệp cấu trúc ("từ… đến…"), câu văn cân đối, dồn dập tạo nên khí thế mạnh mẽ, tác động tới cả lí trí lẫn tình cảm người đọc, người nghe.
- Lời văn ngắn gọn, trong sáng, dễ hiểu: Ngôn ngữ giản dị, phù hợp với mục đích tuyên truyền, kêu gọi, nên dễ đi vào lòng mọi tầng lớp nhân dân.
Chính sự kết hợp giữa luận điểm chặt chẽ – lí lẽ sắc bén – dẫn chứng tiêu biểu – giọng văn hùng hồn, giàu hình ảnh đã làm nên sức thuyết phục lớn của bài nghị luận.
b) Ý nghĩa của vấn đề trong thời đại ngày nay
Vấn đề mà văn bản bàn luận — lòng yêu nước và việc phát huy tinh thần yêu nước — vẫn còn nguyên ý nghĩa trong thời đại ngày nay. Vì:
- Lòng yêu nước là truyền thống quý báu, là giá trị tinh thần bền vững của dân tộc, không bao giờ cũ.
- Ngày nay đất nước không còn chiến tranh nhưng vẫn đứng trước những nhiệm vụ lớn: xây dựng, phát triển kinh tế, bảo vệ chủ quyền, hội nhập quốc tế và giữ gìn bản sắc văn hóa. Những nhiệm vụ ấy đều cần đến tinh thần yêu nước.
- Lời nhắc của tác giả về việc phải "ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo" để lòng yêu nước được "thực hành vào công việc" vẫn là bài học thời sự: yêu nước phải được thể hiện bằng hành động cụ thể — học tập, lao động, sáng tạo, sống có trách nhiệm với cộng đồng và Tổ quốc.
Do đó, văn bản không chỉ có giá trị trong hoàn cảnh kháng chiến mà còn có ý nghĩa giáo dục, cổ vũ lâu dài đối với các thế hệ người Việt Nam hôm nay.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.