Giải Bài 3 trang 42 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Cuộc gặp gỡ diễn ra trong không gian như thế nào? Không gian đó giúp em hiểu thêm gì về bối cảnh lịch sử, về những con đường hành quân ra trận những năm chiến tranh?
(văn bản: Lá đỏ – Nguyễn Đình Thi)
Gợi ý trả lời
a) Không gian diễn ra cuộc gặp gỡ
Cuộc gặp gỡ giữa người lính và "em gái tiền phương" diễn ra giữa khung cảnh Trường Sơn trong những năm kháng chiến chống Mỹ:
- *Không gian cao rộng, hùng vĩ:* "Gặp em trên cao lộng gió / Rừng lạ ào ào lá đỏ". Cuộc gặp diễn ra trên đỉnh Trường Sơn lộng gió, giữa một cánh rừng lá đỏ bạt ngàn đang ào ào trút lá. Hình ảnh "rừng lá đỏ" vừa gợi vẻ đẹp kì vĩ, rực rỡ của thiên nhiên, vừa tạo nên một phông nền hoành tráng cho cuộc gặp.
- *Không gian của chiến tranh ác liệt:* "Đoàn quân vẫn đi vội vã / Bụi Trường Sơn nhòa trong trời lửa". Phía sau khung cảnh thơ mộng là hiện thực khốc liệt: đoàn quân hành quân hối hả, bụi mù Trường Sơn hòa lẫn trong "trời lửa" của bom đạn. Không gian vừa thơ mộng vừa dữ dội, đan xen giữa cái đẹp và sự khốc liệt.
→ Đó là một không gian rộng lớn, thoáng đãng mà cũng đầy khói lửa chiến tranh, nơi cuộc gặp gỡ chỉ diễn ra trong khoảnh khắc ngắn ngủi giữa chặng đường hành quân.
b) Không gian đó giúp hiểu thêm về bối cảnh lịch sử và con đường ra trận
- *Về bối cảnh lịch sử:* Không gian Trường Sơn với "trời lửa", "bụi", "đoàn quân vội vã" cho thấy đây là những năm tháng kháng chiến chống Mỹ gay go, ác liệt. Cả dân tộc đang dồn sức cho tiền tuyến, hướng về miền Nam ruột thịt.
- *Về con đường hành quân ra trận:* Đường Trường Sơn hiện lên vừa gian khổ, hiểm nguy (bom đạn, bụi mù, rừng thiêng nước độc), vừa hào hùng, sôi động với từng đoàn quân nối nhau ra trận. Trên con đường ấy, người lính và cô gái thanh niên xung phong gặp nhau trong giây lát rồi lại chia tay, mỗi người tiếp tục nhiệm vụ của mình.
- *Vẻ đẹp con người:* Giữa khung cảnh khốc liệt đó, con người vẫn giữ tinh thần lạc quan, lãng mạn và niềm tin chiến thắng ("Hẹn gặp nhé giữa Sài Gòn"). Không gian chiến tranh càng tôn lên vẻ đẹp kiên cường, trẻ trung của thế hệ cầm súng.
→ Qua không gian ấy, em cảm nhận được khí thế hào hùng của cả dân tộc trong cuộc kháng chiến, sự hi sinh gian khổ nhưng cũng rất đỗi lãng mạn, lạc quan của những con người trên đường ra trận.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.