Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài 6 trang 42 SGK Ngữ văn 8

Lá đỏ   Gợi ý trả lời

Đề bài

Xác định mạch cảm xúc của bài thơ. Mạch cảm xúc đó có liên quan như thế nào đến hình ảnh lá đỏ và rừng lá đỏ trong bài thơ?
(văn bản: Lá đỏ – Nguyễn Đình Thi)

Gợi ý trả lời

a) Mạch cảm xúc của bài thơ

Bài thơ ghi lại một cuộc gặp gỡ tình cờ, ngắn ngủi giữa người lính và cô "em gái tiền phương" trên đỉnh Trường Sơn lộng gió trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Mạch cảm xúc vận động theo diễn biến của cuộc gặp ấy:

- Mở đầu là sự ngỡ ngàng, xúc động khi bất ngờ gặp em giữa khung cảnh rừng Trường Sơn hùng vĩ, dữ dội ("Gặp em trên cao lộng gió / Rừng lạ ào ào lá đỏ").
- Tiếp đến là niềm trân trọng, yêu thương, tự hào trước vẻ đẹp bình dị mà kiên cường của cô gái thanh niên xung phong — "Em đứng bên đường như quê hương / Vai áo bạc quàng súng trường".
- Khép lại là cảm xúc bịn rịn khi chia tay nhưng chan chứa niềm lạc quan, tin tưởng vào ngày chiến thắng ("Chào em, em gái tiền phương / Hẹn gặp nhé giữa Sài Gòn"), cùng hình ảnh em vẫy tay, đôi mắt trong sáng đầy hi vọng.

Như vậy, mạch cảm xúc đi từ xúc động — yêu thương, tự hào — lưu luyến mà lạc quan, tin tưởng. Bao trùm toàn bài là âm hưởng vừa hào hùng vừa lãng mạn, tràn đầy niềm tin vào thắng lợi của cuộc kháng chiến.

b) Mối liên quan giữa mạch cảm xúc với hình ảnh lá đỏ và rừng lá đỏ

Hình ảnh "lá đỏ", "rừng lạ ào ào lá đỏ" xuất hiện ngay từ đầu, mở ra một không gian Trường Sơn kì vĩ, mãnh liệt, tạo nền cho toàn bộ cảm xúc của bài thơ:

- Màu đỏ của rừng lá hòa cùng "bụi Trường Sơn nhòa trong trời lửa" gợi không khí chiến trường dữ dội, ác liệt, làm nổi bật âm hưởng hào hùng của thời đại và của cuộc gặp gỡ.
- Màu đỏ còn là màu của nhiệt huyết, của niềm tin và khát vọng chiến thắng, cộng hưởng với cảm xúc lạc quan, tin tưởng "hẹn gặp giữa Sài Gòn" ở cuối bài.
- Rừng lá đỏ "ào ào" chuyển động mạnh mẽ còn gợi khí thế sôi nổi, hào sảng của đoàn quân ra trận, tương hợp với dáng vẻ hiên ngang, tươi sáng của người em gái tiền phương.

Nhờ đó, hình ảnh lá đỏ và rừng lá đỏ vừa là cảnh thực của Trường Sơn, vừa là hình ảnh biểu tượng làm phông nền và nâng đỡ, tô đậm cho mạch cảm xúc hào hùng, lãng mạn và tin tưởng xuyên suốt bài thơ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.