Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Câu 4 trang 47 SGK Ngữ văn 8

Những ngôi sao xa xôi (Lê Minh Khuê)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nhân vật chính trong truyện là những ai? Trình bày cảm nhận của em về nét chung khiến họ gắn bó với nhau như trong một gia đình và những nét riêng ở mỗi người.
(văn bản: Những ngôi sao xa xôi - Lê Minh Khuê)

Gợi ý trả lời

a) Nhân vật chính trong truyện

Nhân vật chính trong *Những ngôi sao xa xôi* là ba cô gái thanh niên xung phong thuộc một tổ trinh sát mặt đường trên tuyến đường Trường Sơn trong những năm chống Mĩ:

- Phương Định – người kể chuyện, xưng "tôi";
- Nho – cô gái trẻ nhất tổ;
- chị Thao – tổ trưởng, lớn tuổi hơn cả.

Công việc của họ là quan sát địch ném bom, đo khối lượng đất đá phải san lấp, đánh dấu và phá những quả bom chưa nổ – một công việc hết sức nguy hiểm, luôn kề cận cái chết.

b) Nét chung khiến họ gắn bó với nhau như trong một gia đình

Theo cảm nhận của em, điều gắn kết ba cô gái lại thành một "gia đình" nơi trọng điểm ác liệt chính là những phẩm chất chung rất đẹp:

- *Cùng chung lí tưởng và hoàn cảnh:* cả ba đều còn rất trẻ, rời ghế nhà trường, tự nguyện ra chiến trường vì tình yêu Tổ quốc, cùng sống trong một cái hang dưới chân cao điểm.
- *Tinh thần dũng cảm, trách nhiệm cao:* họ bình tĩnh đối mặt với bom đạn, sẵn sàng chạy lên cao điểm giữa ban ngày để làm nhiệm vụ, coi việc phá bom là chuyện "thường ngày".
- *Tình đồng đội, đồng chí ấm áp, yêu thương, chăm sóc nhau:* khi Nho bị thương, Phương Định và chị Thao lo lắng, bế bồng, chăm sóc chu đáo như người thân ruột thịt; chị Thao nghẹn ngào, Phương Định rửa vết thương, tiêm, pha sữa cho Nho.
- *Tâm hồn trong sáng, mơ mộng, lạc quan, hồn nhiên:* dù gian khổ, họ vẫn thích làm đẹp, thích hát, hay đùa nghịch, mỗi người giữ trong lòng những mơ ước và kỉ niệm riêng.

Chính những nét chung ấy làm nên vẻ đẹp của cả một thế hệ trẻ Việt Nam thời chống Mĩ và khiến ba cô gái tuy không ruột thịt vẫn gắn bó, cưu mang nhau như một gia đình.

c) Nét riêng ở mỗi người

Bên cạnh nét chung, mỗi cô gái lại hiện lên với một cá tính rất riêng, không hề lẫn lộn:

- Phương Định: cô gái Hà Nội nhạy cảm, hồn nhiên, giàu mơ mộng. Cô tự ý thức về vẻ đẹp của mình, hay nhớ về gia đình và những kỉ niệm tuổi thơ nơi thành phố, mê hát và hay soi mình trong gương. Trong công việc phá bom, cô dũng cảm nhưng vẫn có những phút căng thẳng, hồi hộp rất thật và rất con người.
- Nho: trẻ trung, hồn nhiên, đáng yêu như một "que kem trắng". Nho bướng bỉnh mà gan dạ: khi bị thương, cô vẫn không muốn đồng đội báo cho đơn vị, không thích được nuông chiều, thể hiện nghị lực mạnh mẽ ẩn sau vẻ ngoài nhỏ bé.
- Chị Thao: tổ trưởng từng trải, bình tĩnh, cương quyết, dày dạn trong công việc đến mức táo bạo; nhưng lại rất sợ máu và vắt, thích chép bài hát (dù hát sai nhạc). Ở chị, sự gan góc, quyết đoán của người chỉ huy hoà cùng nét nữ tính, mềm yếu rất đời thường.

Nhận xét chung: Bằng ngòi bút miêu tả tâm lí tinh tế và cách kể chuyện ở ngôi thứ nhất qua lời Phương Định, Lê Minh Khuê đã dựng nên bức chân dung đẹp đẽ về những cô gái thanh niên xung phong: vừa có nét chung của cả thế hệ anh hùng, vừa có nét riêng độc đáo, đáng yêu – như những "ngôi sao xa xôi" lấp lánh giữa chiến trường Trường Sơn.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.