Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập một

Giải Bài 1 trang 70 SGK Ngữ văn 8

Nam quốc sơn hà   Gợi ý trả lời

Đề bài

Bài thơ được coi là bản "tuyên ngôn độc lập" đầu tiên của đất nước ta. Em hiểu thế nào là bản "tuyên ngôn độc lập"?
(văn bản: Nam quốc sơn hà)

Gợi ý trả lời

Giải thích khái niệm bản "tuyên ngôn độc lập":

Bản "tuyên ngôn độc lập" là lời tuyên bố (văn bản chính thức) khẳng định chủ quyền, quyền độc lập, tự chủ của một quốc gia, dân tộc; đồng thời bác bỏ, phủ nhận mọi âm mưu xâm lược, đô hộ của thế lực bên ngoài.

Gắn với bài thơ *Nam quốc sơn hà*, nội dung của một bản tuyên ngôn độc lập thể hiện ở những điểm sau:

a) Khẳng định chủ quyền lãnh thổ: Tuyên bố rõ ràng rằng đất nước (sông núi nước Nam) là của người Nam, có ranh giới, bờ cõi riêng, do "vua Nam" (tức dân tộc ta) làm chủ. Điều này được ghi nhận như một chân lí hiển nhiên, không thể chối cãi ("Nam quốc sơn hà Nam đế cư / Tiệt nhiên định phận tại thiên thư").

b) Khẳng định quyền độc lập, tự chủ: Nước Nam là một quốc gia độc lập, ngang hàng, bình đẳng với các nước khác (chữ "đế" sánh ngang với phương Bắc), có quyền tự quyết định vận mệnh của mình, không chịu lệ thuộc.

c) Nêu ý chí quyết tâm bảo vệ chủ quyền: Cảnh cáo, lên án hành động xâm lược là trái với lẽ phải, đạo trời; đồng thời khẳng định kẻ thù nhất định sẽ chuốc lấy thất bại nếu dám xâm phạm ("Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm / Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư").

Kết luận: Vì mang đầy đủ những nội dung cốt lõi trên — khẳng định chủ quyền, nền độc lập của dân tộc và quyết tâm bảo vệ đất nước — nên *Nam quốc sơn hà* được coi là bản "tuyên ngôn độc lập" đầu tiên của nước ta.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.