Giải Bài 1 trang 77 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Kẻ bảng theo mẫu sau vào vở và điền các thông tin phù hợp:
| Văn bản | Thời điểm ra đời | Luận đề | Luận điểm | Lí lẽ | Bằng chứng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Hịch tướng sĩ | | | | | |
| Tinh thần yêu nước của nhân dân ta | | | | | |
(văn bản: Hịch tướng sĩ (Trần Quốc Tuấn); Tinh thần yêu nước của nhân dân ta (Hồ Chí Minh))
Bảng mẫu gồm 6 cột: Văn bản, Thời điểm ra đời, Luận đề, Luận điểm, Lí lẽ, Bằng chứng; hai hàng dữ liệu để trống ứng với hai văn bản: Hịch tướng sĩ và Tinh thần yêu nước của nhân dân ta.
Gợi ý trả lời
Bài làm — Kẻ bảng và điền thông tin về hai văn bản nghị luận
Sau khi đọc kĩ hai văn bản, em kẻ bảng và điền các thông tin như sau:
| Văn bản | Thời điểm ra đời | Luận đề | Luận điểm | Lí lẽ | Bằng chứng |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Hịch tướng sĩ (Trần Quốc Tuấn) | Khoảng trước cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên lần thứ hai (1285) | Khích lệ lòng yêu nước, ý chí quyết chiến quyết thắng quân xâm lược Mông – Nguyên và trách nhiệm của tướng sĩ đối với đất nước | (1) Nêu gương các trung thần nghĩa sĩ trong sử sách để khích lệ ý chí lập công.<br>(2) Tố cáo tội ác ngang ngược của kẻ thù và bày tỏ nỗi lòng, lòng căm thù của chủ tướng.<br>(3) Phân tích phải – trái, phê phán thái độ, hành động sai lầm của tướng sĩ và chỉ ra hậu quả.<br>(4) Kêu gọi tướng sĩ ra sức học tập *Binh thư yếu lược*, rèn luyện để đánh giặc. | – Nêu gương những người hết lòng vì vua, vì nước để tướng sĩ noi theo.<br>– Vạch rõ sự ngang ngược, tham lam của sứ giặc nhằm khơi dậy lòng căm thù.<br>– Chỉ ra cái sai của lối sống hưởng lạc, thờ ơ với vận nước; nêu rõ nếu thờ ơ thì nước mất nhà tan, nếu quyết chiến thì được vẹn toàn danh lợi.<br>– Khẳng định con đường đúng đắn là luyện tập binh thư, sẵn sàng đánh giặc. | – Các tấm gương: Kỉ Tín, Do Vu, Dự Nhượng, Kính Đức, Cảo Khanh; Vương Công Kiên, Nguyễn Văn Lập, Cốt Đãi Ngột Lang, Xích Tu Tư.<br>– Hình ảnh sứ giặc “đi lại nghênh ngang ngoài đường, uốn lưỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình, đem thân dê chó mà bắt nạt tể phụ”, đòi ngọc lụa, thu bạc vàng…<br>– Nỗi lòng chủ tướng: “tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối; ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa”, sẵn sàng “trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa”.<br>– Thói hưởng lạc của tướng sĩ: chọi gà, đánh bạc, săn bắn, ham rượu ngon, mê tiếng hát… |
| Tinh thần yêu nước của nhân dân ta (Hồ Chí Minh) | Năm 1951 (trích *Báo cáo Chính trị* tại Đại hội lần thứ II của Đảng Lao động Việt Nam) | Tinh thần yêu nước của nhân dân ta là một truyền thống quý báu | (1) Nhận định chung: dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước – đó là truyền thống quý báu.<br>(2) Lòng yêu nước thể hiện trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.<br>(3) Lòng yêu nước thể hiện trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp hiện nay.<br>(4) Nhiệm vụ của Đảng là phải phát huy, làm cho tinh thần yêu nước được thực hành vào công việc kháng chiến. | – Tinh thần yêu nước kết thành làn sóng mạnh mẽ, to lớn, lướt qua mọi nguy hiểm, khó khăn, nhấn chìm bè lũ bán nước và cướp nước.<br>– Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta.<br>– Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước.<br>– Bổn phận của chúng ta là làm cho tinh thần yêu nước được trưng bày và thực hành. | – Lịch sử: thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung.<br>– Ngày nay: từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng; kiều bào ở nước ngoài và đồng bào vùng tạm bị chiếm; nhân dân miền ngược, miền xuôi; chiến sĩ ngoài mặt trận bám giặc, công chức ở hậu phương nhịn đói ủng hộ bộ đội; phụ nữ khuyên chồng con tòng quân, các bà mẹ săn sóc thương binh; công nhân, nông dân thi đua sản xuất; đồng bào điền chủ quyên ruộng đất cho Chính phủ… |
Nhận xét thêm: Cả hai văn bản đều là văn nghị luận viết ra trong hoàn cảnh đất nước phải chống ngoại xâm, đều nêu luận đề về lòng yêu nước và tổ chức hệ thống luận điểm – lí lẽ – bằng chứng chặt chẽ, giàu sức thuyết phục; *Hịch tướng sĩ* hướng tới khích lệ tướng sĩ đánh giặc Mông – Nguyên, còn *Tinh thần yêu nước của nhân dân ta* nhằm khơi dậy và phát huy tinh thần yêu nước trong kháng chiến chống Pháp.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.