Giải Câu 1 trang 89 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Hãy nêu tên một sáng tác dân gian có nói đến hiện tượng lũ lụt. Theo em, trong sáng tác đó, lũ lụt đã để lại ấn tượng nổi bật gì?
(văn bản: Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ – Lê Anh Tuấn)
Gợi ý trả lời
a) Tên một sáng tác dân gian có nói đến hiện tượng lũ lụt:
Truyền thuyết "Sơn Tinh, Thủy Tinh" (thần thoại – truyền thuyết thời Hùng Vương) là sáng tác dân gian tiêu biểu nói đến hiện tượng lũ lụt. (Có thể chọn các tác phẩm khác như sự tích "Con Rồng cháu Tiên", ca dao "Lạy trời mưa xuống / Lấy nước tôi uống…", nhưng rõ nhất về lũ lụt là "Sơn Tinh, Thủy Tinh".)
b) Ấn tượng nổi bật mà lũ lụt để lại trong sáng tác đó:
Trong truyền thuyết "Sơn Tinh, Thủy Tinh", lũ lụt để lại những ấn tượng nổi bật sau:
- Lũ lụt là một sức mạnh thiên nhiên dữ dội, đáng sợ: Thủy Tinh "hô mưa, gọi gió", làm "nước ngập ruộng đồng, nước ngập nhà cửa, nước dâng lên lưng đồi, sườn núi", nhấn chìm cả thành Phong Châu. Hình ảnh ấy cho thấy ông cha ta hình dung lũ lụt như một tai họa khủng khiếp, gây ngập lụt, tàn phá mùa màng, nhà cửa, đe dọa cuộc sống con người.
- Lũ lụt gắn với cuộc đấu tranh bền bỉ, không ngừng nghỉ của con người với thiên nhiên: Hằng năm Thủy Tinh lại dâng nước đánh Sơn Tinh, năm nào cũng thua nhưng không chịu thôi. Chi tiết này phản ánh thực tế lũ lụt xảy ra có tính chu kỳ, lặp lại hằng năm ở nước ta, và ý chí kiên cường "sống chung", chế ngự lũ của người Việt.
- Lũ lụt là cách lí giải mơ mộng của người xưa về một hiện tượng tự nhiên: Qua trí tưởng tượng, nhân dân đã "kì ảo hóa" hiện tượng lũ lụt thành cuộc giao tranh giữa hai vị thần, thể hiện khát vọng chinh phục, chế ngự thiên tai của cư dân nông nghiệp lúa nước.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.