Giải Câu hỏi trang 101 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Theo dõi: Cách trình bày văn bản kịch bản (chỉ dẫn, lời thoại).
(văn bản: Trưởng giả học làm sang (trích), Mô-li-e (Molière))
Gợi ý trả lời
Theo dõi: Cách trình bày văn bản kịch bản (chỉ dẫn, lời thoại)
Quan sát đoạn trích *Trưởng giả học làm sang* (Mô-li-e), có thể nhận ra kịch bản được trình bày theo những đặc điểm riêng, khác hẳn văn bản tự sự hay thơ:
- Phân chia theo hồi, lớp (cảnh): Mở đầu đoạn trích thường ghi rõ *Hồi thứ hai – Lớp V* (hoặc Cảnh…), cho biết vị trí của đoạn trong toàn bộ vở kịch và phần sân khấu đang diễn ra.
- Lời chỉ dẫn sân khấu (chỉ dẫn): Đây là những lời của tác giả, thường được in nghiêng và đặt trong ngoặc đơn ( ), không phải lời nhân vật nói ra. Chỉ dẫn có hai dạng:
+ Chỉ dẫn giới thiệu bối cảnh, nhân vật có mặt ở đầu lớp kịch (ví dụ ghi tên các nhân vật tham gia: *Ông Giuốc-đanh, phó may, thợ phụ…*).
+ Chỉ dẫn xen trong lời thoại, nêu cử chỉ, điệu bộ, thái độ, hành động của nhân vật, như: *(nhìn áo của bác phó may)*, *(quay sang nói riêng)*, *(đi đi lại lại)…*. Nhờ đó người đọc hình dung được diễn xuất trên sân khấu.
- Lời thoại của nhân vật: Đây là thành phần chính, chiếm phần lớn kịch bản. Mỗi lượt lời được trình bày bằng cách ghi tên nhân vật đứng trước, tiếp sau là dấu hai chấm (hoặc dấu chấm) rồi đến lời nói, ví dụ:
+ *Ông Giuốc-đanh: …*
+ *Phó may: …*
Các lượt lời nối tiếp nhau tạo thành cuộc đối thoại, qua đó bộc lộ tính cách, xung đột và đẩy hành động kịch phát triển.
- Tác dụng của cách trình bày: Việc tách bạch rõ lời chỉ dẫn (in nghiêng, trong ngoặc) với lời thoại (có tên nhân vật dẫn trước) giúp người đọc dễ phân biệt đâu là lời nói của nhân vật, đâu là hướng dẫn diễn xuất; đồng thời giúp kịch bản có thể dùng trực tiếp để dàn dựng, biểu diễn trên sân khấu.
→ Tóm lại, kịch bản được trình bày với hai thành phần cơ bản: lời chỉ dẫn sân khấu (in nghiêng, đặt trong ngoặc đơn, nêu bối cảnh và cử chỉ, hành động) và lời thoại nhân vật (ghi tên nhân vật trước, rồi đến lời nói), tổ chức theo hồi – lớp.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.