Sách giáo khoa Ngữ văn 9 Tập hai

Giải Bài 2 trang 47 SGK Ngữ văn 9

Văn bản 1. Tiếng Việt (Lưu Quang Vũ)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nghe bài hát Tiếng Việt (nhạc Lê Tâm, lời thơ Lưu Quang Vũ) và nêu cảm nhận về tình cảm của người nghệ sĩ đối với tiếng nói dân tộc.
(văn bản: Tiếng Việt – Lưu Quang Vũ)

Gợi ý trả lời

Bài 2 (trang 47) – Nghe bài hát *Tiếng Việt* (nhạc Lê Tâm, lời thơ Lưu Quang Vũ) và nêu cảm nhận về tình cảm của người nghệ sĩ đối với tiếng nói dân tộc.

*(Đây là bài tập cảm thụ – vận dụng, yêu cầu viết đoạn/bài nêu cảm nhận. Dưới đây là định hướng và bài làm tham khảo.)*

a) Định hướng cảm nhận

- Khi nghe bài hát được phổ nhạc từ thơ Lưu Quang Vũ, cần chú ý sự hoà quyện giữa giai điệu tha thiết của Lê Tâm và lời thơ giàu hình ảnh, từ đó nhận ra *tình yêu sâu nặng, lòng biết ơn và niềm tự hào* của người nghệ sĩ đối với tiếng Việt.
- Tiếng Việt trong bài không chỉ là công cụ giao tiếp mà là *linh hồn, là máu thịt, là lịch sử và tâm hồn của cả dân tộc*.

b) Bài cảm nhận tham khảo

Nghe bài hát *Tiếng Việt*, em thực sự xúc động trước tình cảm thiết tha mà người nghệ sĩ dành cho tiếng nói của dân tộc mình. Qua những lời thơ của Lưu Quang Vũ được nâng đỡ bằng giai điệu da diết của Lê Tâm, tiếng Việt hiện lên vừa gần gũi, bình dị, vừa thiêng liêng, cao quý.

Trước hết, đó là một *tình yêu tha thiết và lòng trân trọng*. Tiếng Việt được cảm nhận từ những âm thanh thân thuộc nhất của đời sống – tiếng mẹ gọi, tiếng ru, tiếng nói hằng ngày của cha ông – nên nó thấm đẫm ân tình, gắn với tuổi thơ, quê hương và những người ruột thịt. Nhà thơ nâng niu tiếng Việt như nâng niu chính tâm hồn mình.

Tiếp đó là *niềm tự hào* về vẻ đẹp và sức sống của tiếng nói dân tộc. Tiếng Việt vừa mềm mại, trong trẻo, giàu nhạc điệu, vừa bền bỉ, trường tồn qua bao thăng trầm lịch sử. Người nghệ sĩ nhận ra trong tiếng Việt cả chiều dài lịch sử, cả mồ hôi, nước mắt và tình yêu của bao thế hệ cha ông gìn giữ.

Sâu xa hơn, bài hát thể hiện *ý thức trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt*. Yêu tiếng Việt cũng chính là yêu đất nước, yêu cội nguồn; giữ gìn tiếng Việt là giữ gìn bản sắc văn hoá và tâm hồn dân tộc.

Bài hát đã khơi dậy trong em tình yêu và niềm tự hào đối với tiếng mẹ đẻ, đồng thời nhắc nhở mỗi người hãy biết trân trọng, học tập và giữ gìn sự giàu đẹp của tiếng Việt.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.