Giải Câu hỏi trang 67 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Câu hỏi Theo dõi (trang 67): Sự xuất hiện của nhân vật Kim Trọng.

Đây là câu hỏi "theo dõi" trong khi đọc, yêu cầu chú ý cách nhà thơ giới thiệu nhân vật Kim Trọng qua tám dòng thơ của ngữ liệu. Có thể nhận ra sự xuất hiện của chàng ở các phương diện sau:

a) Thời điểm và cách xuất hiện: Kim Trọng xuất hiện từ "nẻo xa", từ từ hiện rõ ra ("mới tỏ mặt người"). Chàng chủ động "xuống ngựa tới nơi tự tình" (chào hỏi, thăm hỏi) — một hành động lịch thiệp, nhã nhặn, cho thấy đây là một con người có giáo dục, phong thái đàng hoàng.

b) Dáng vẻ, phong thái (vẻ đẹp phong lưu, hào hoa): Hình ảnh chàng được khắc họa qua những chi tiết gợi sự trang nhã, phong nhã: "Hài văn lần bước dặm xanh" (bước đi khoan thai trên con đường cỏ xanh) và nhất là hình ảnh so sánh "Một vùng như thể cây quỳnh cành dao". Cây quỳnh, cành dao (dao: ngọc đẹp) là những hình ảnh ước lệ tượng trưng cho vẻ đẹp cao quý, thanh tao, rạng rỡ của một trang nam nhi tài tử phong lưu.

c) Lai lịch, gia thế: Hai dòng cuối giới thiệu rõ nguồn gốc của nhân vật: "Nguyên người quanh quất đâu xa, / Họ Kim tên Trọng vốn nhà trâm anh." Chàng không phải người xa lạ (ở gần đó), có tên tuổi, họ hàng rõ ràng (họ Kim, tên Trọng) và xuất thân từ gia đình "trâm anh" — dòng dõi quyền quý, nền nếp, gia giáo.

d) Mối quan hệ gợi mở: Sự xuất hiện của Kim Trọng gắn liền với phản ứng của những người có mặt: Vương Quan "quen mặt ra chào", còn "Hai Kiều e lệ nép vào dưới hoa". Chi tiết này vừa cho thấy Kim Trọng là người quen biết, vừa mở ra cuộc gặp gỡ định mệnh giữa chàng và Thúy Kiều.

Nhận xét chung: Bằng bút pháp ước lệ tượng trưng, Nguyễn Du đã giới thiệu Kim Trọng như một chàng trai hào hoa, phong nhã, có cốt cách thanh cao và xuất thân danh giá — một nhân vật "tài tử" xứng đôi với "giai nhân" Thúy Kiều.