Giải Câu 4 trang 148 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Những nội dung nào đã triển khai trong bài viết cho phép tác giả đi đến kết luận: “Đọc Nam Cao, con người muốn sống chu đáo hơn, nhân ái hơn”?
(văn bản: Một nét nổi bật trong sáng tác của Nam Cao)
Gợi ý trả lời
Mở ý: Kết luận "Đọc Nam Cao, con người muốn sống chu đáo hơn, nhân ái hơn" là câu khái quát khép lại bài viết. Để đi đến kết luận ấy, trong bài tác giả đã lần lượt triển khai những nội dung (những luận điểm, lí lẽ và dẫn chứng) sau:
a) Tấm lòng yêu thương, trân trọng con người — nhất là những con người nhỏ bé, khổ đau — là nét nổi bật trong sáng tác của Nam Cao. Tác giả chỉ ra rằng ngòi bút Nam Cao luôn hướng về số phận người nông dân nghèo và người trí thức tiểu tư sản bế tắc; ông viết về họ không phải để thương hại mà bằng sự thấu hiểu, xót xa và nâng niu. Đây là nội dung nền tảng cho thấy chất nhân đạo thấm trong từng trang viết.
b) Nam Cao phát hiện và khẳng định vẻ đẹp, phần "người" trong những con người tưởng như đã bị cái đói, cái nghèo, hoàn cảnh tha hóa làm cho méo mó. Qua các nhân vật (như lão Hạc, Chí Phèo…), nhà văn cho thấy đằng sau vẻ ngoài khốn khổ, thậm chí xấu xa, vẫn lấp lánh lòng tự trọng, tình thương và khát vọng sống lương thiện. Nội dung này buộc người đọc phải nhìn con người sâu sắc, bao dung hơn.
c) Nam Cao đặt ra và day dứt về vấn đề giữ gìn nhân cách, nhân tính con người trước sự bào mòn của miếng cơm manh áo và của hoàn cảnh. Tác giả bài viết nhấn mạnh nỗi lo âu, sự trăn trở của Nam Cao: làm sao để con người không đánh mất mình, sống cho ra con người. Chính nỗi trăn trở ấy khơi dậy ý thức tự nhìn lại bản thân ở người đọc.
d) Sức mạnh thức tỉnh và cảm hóa của trang văn Nam Cao đối với người đọc. Bài viết cho thấy tác phẩm của Nam Cao không chỉ phản ánh hiện thực mà còn đánh thức lương tri, bồi đắp tình thương, khiến người đọc biết sống tử tế, quan tâm đến người khác hơn.
Kết: Bốn nội dung trên — tình yêu thương con người, niềm tin vào vẻ đẹp tiềm ẩn trong mỗi con người, nỗi trăn trở về nhân cách, và sức thức tỉnh của tác phẩm — đều quy tụ ở giá trị nhân đạo sâu sắc trong sáng tác của Nam Cao. Nhờ triển khai mạch luận điểm ấy, tác giả có đủ cơ sở để đi đến kết luận giàu sức thuyết phục: *"Đọc Nam Cao, con người muốn sống chu đáo hơn, nhân ái hơn."*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.