Sách giáo khoa Ngữ văn 9 Tập hai

Giải Câu 3 trang 136 SGK Ngữ văn 9

Ôn tập học kì II   Gợi ý trả lời

Đề bài

Người trình bày vấn đề xác định tư cách, vị thế nào để nêu ý kiến?
A. Một cá nhân bị xâm phạm nhân quyền cần cất lên tiếng nói của mình.
B. Một người đại diện cho tất cả những người cần được bảo vệ nhân quyền.
C. Một người phụ nữ bị áp bức, bị tước đoạt quyền học tập cần bảo vệ chính mình.
D. Một người dân Pa-ki-xtan bị xâm phạm nhân quyền, cần đấu tranh.

Gợi ý trả lời

Phân tích yêu cầu đề bài

Câu hỏi gắn với văn bản nghị luận (bài diễn thuyết của Ma-la-la Diu-sa-phdai) trong SGK Ngữ văn 9 Kết nối tri thức. Ta cần xác định: khi nêu ý kiến, người nói tự đặt mình ở tư cách, vị thế nào.

a) Xét bản chất bài diễn thuyết: Người trình bày không chỉ nói cho riêng mình. Tuy bản thân từng bị tước đoạt quyền học tập, bị xâm phạm nhân quyền, nhưng khi cất tiếng nói, người nói khẳng định mình nói *thay cho những người không thể tự cất lên tiếng nói của họ* — tức là đại diện cho mọi người cần được bảo vệ nhân quyền (trẻ em, phụ nữ, những người bị áp bức trên khắp thế giới).

b) Loại trừ các phương án hẹp:
- A, C, D đều thu hẹp vị thế về một cá nhân (một người bị xâm phạm quyền, một người phụ nữ bị áp bức, một người dân Pa-ki-xtan) chỉ đấu tranh/bảo vệ cho chính mình. Điều này mâu thuẫn với tinh thần bao quát, mang tính đại diện của bài nói.
- Chính sức thuyết phục của bài diễn thuyết nằm ở chỗ người nói vượt lên câu chuyện riêng để nói cho số đông.

c) Kết luận: Người trình bày xác định tư cách là một người đại diện cho tất cả những người cần được bảo vệ nhân quyền → chọn B.

d) Kiểm tra lại: Phương án B là phương án duy nhất thể hiện vị thế đại diện cho cộng đồng, phù hợp mục đích và tầm vóc của bài diễn thuyết → đáp án B là hợp lí.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.