Mục lục Bài 219/219
Sách giáo khoa Ngữ văn 9 Tập hai

Giải Nói và nghe trang 137 SGK Ngữ văn 9

Ôn tập học kì II   Gợi ý trả lời

Đề bài

Thảo luận với các bạn trong nhóm học tập về một trong những vấn đề sau:

– Giáo dục có thể góp phần làm thay đổi cuộc sống của mỗi con người như thế nào?

– Vì sao mọi trẻ em trên thế giới cần được bảo vệ và học tập trong hoà bình?

Gợi ý trả lời

# Ôn tập học kì II — Nói và nghe (trang 138)

Yêu cầu: Thảo luận trong nhóm học tập về một trong hai vấn đề. Dưới đây là bài chuẩn bị cho cả hai vấn đề để em chọn một vấn đề trình bày; mỗi vấn đề gồm dàn ý nói và bài nói tham khảo.

## Chuẩn bị chung (cho mọi cuộc thảo luận)

- Xác định mục đích: trao đổi để hiểu rõ, làm sáng tỏ và thống nhất cách nhìn về vấn đề, chứ không phải tranh thắng – thua.
- Phân công trong nhóm: một bạn làm người điều hành (nêu vấn đề, mời phát biểu, chốt ý), một bạn thư kí ghi lại các ý kiến, các thành viên lần lượt phát biểu.
- Thái độ khi nói – nghe: nói ngắn gọn, có lí lẽ và bằng chứng; lắng nghe, ghi chép, tôn trọng ý kiến khác; có thể bổ sung hoặc phản biện một cách lịch sự.

## a) Vấn đề 1: Giáo dục có thể góp phần làm thay đổi cuộc sống của mỗi con người như thế nào?

Dàn ý nói

1. Mở đầu: Nêu vấn đề và khẳng định: giáo dục là một trong những con đường quan trọng nhất làm thay đổi cuộc sống con người.
2. Nội dung chính – giáo dục làm thay đổi con người ở nhiều mặt:
- *Về nhận thức và tri thức:* mở mang hiểu biết, giúp con người hiểu thế giới, hiểu chính mình; biết phân biệt đúng – sai, tốt – xấu.
- *Về năng lực và nghề nghiệp:* trang bị kiến thức, kĩ năng để có việc làm, cải thiện thu nhập, thoát khỏi đói nghèo, lạc hậu.
- *Về nhân cách và lối sống:* bồi dưỡng đạo đức, lòng nhân ái, ý thức công dân, khả năng tự chủ và sống có trách nhiệm.
- *Về cơ hội và tương lai:* giáo dục mở ra cơ hội bình đẳng, giúp con người làm chủ cuộc đời mình, đóng góp cho gia đình và xã hội (liên hệ Ma-la-la Diu-sa-phdai / nhân vật Giên Ê-rơ ham học, hoặc chính bản thân em).
3. Kết thúc: Khẳng định lại giá trị của giáo dục; mỗi người cần trân trọng việc học và học suốt đời.

Bài nói tham khảo: Kính chào thầy cô và các bạn. Tôi xin trao đổi về vấn đề: giáo dục làm thay đổi cuộc sống con người như thế nào. Trước hết, giáo dục mở mang trí tuệ, giúp ta hiểu biết về tự nhiên, xã hội và chính bản thân mình, từ đó biết suy nghĩ đúng đắn và lựa chọn sáng suốt. Thứ hai, giáo dục trang bị kiến thức và kĩ năng nghề nghiệp, giúp con người có việc làm, cải thiện đời sống, nhiều người nhờ học hành mà thoát khỏi đói nghèo, lạc hậu. Thứ ba, giáo dục bồi đắp nhân cách: dạy ta lòng nhân ái, tính trung thực, ý thức trách nhiệm với cộng đồng. Cuối cùng, giáo dục mở ra cơ hội và tạo sự bình đẳng: dù xuất thân thế nào, nhờ học tập, mỗi người đều có thể vươn lên làm chủ tương lai của mình. Vì vậy, tôi cho rằng mỗi chúng ta cần trân trọng việc học và học tập suốt đời. Tôi xin hết, mong nghe thêm ý kiến của các bạn.

##

b) Vấn đề 2: Vì sao mọi trẻ em trên thế giới cần được bảo vệ và học tập trong hoà bình?

Dàn ý nói

1. Mở đầu: Nêu vấn đề: bảo vệ trẻ em và bảo đảm cho trẻ em được học tập trong hoà bình là trách nhiệm của toàn nhân loại.
2. Nội dung chính – lí giải nguyên nhân:
- *Trẻ em là đối tượng non nớt, dễ bị tổn thương:* chưa thể tự bảo vệ nên cần được chăm sóc, che chở khỏi đói nghèo, bệnh tật, bạo lực, bóc lột.
- *Trẻ em là tương lai của mỗi quốc gia và nhân loại:* chăm lo cho trẻ em hôm nay là chuẩn bị cho thế giới ngày mai.
- *Vai trò của hoà bình:* chiến tranh cướp đi sinh mạng, trường học, tuổi thơ của trẻ em; chỉ trong hoà bình, trẻ em mới được an toàn, đến trường, phát triển đầy đủ về thể chất và tâm hồn.
- *Quyền của trẻ em:* được sống, được bảo vệ, được học tập là những quyền cơ bản đã được cộng đồng quốc tế thừa nhận.
3. Kết thúc: Kêu gọi mọi người, mọi quốc gia chung tay bảo vệ trẻ em và gìn giữ hoà bình.

Bài nói tham khảo: Kính chào thầy cô và các bạn. Tôi xin trình bày vì sao mọi trẻ em trên thế giới cần được bảo vệ và học tập trong hoà bình. Trước hết, trẻ em còn non nớt, chưa đủ sức tự bảo vệ, nên rất dễ bị tổn thương bởi đói nghèo, bệnh tật, bạo lực; vì thế các em cần được người lớn và xã hội che chở. Hơn nữa, trẻ em chính là tương lai của mỗi dân tộc và của cả nhân loại: chăm lo cho các em hôm nay là gieo mầm cho một thế giới tốt đẹp ngày mai. Đặc biệt, chỉ trong hoà bình, trẻ em mới thực sự được an toàn và được đến trường; còn chiến tranh thì cướp đi mái trường, tuổi thơ, thậm chí cả sinh mạng của biết bao em nhỏ. Được sống, được bảo vệ và được học tập là những quyền cơ bản của trẻ em mà cả thế giới đều thừa nhận. Vì vậy, tôi mong mỗi người và mỗi quốc gia hãy chung tay bảo vệ trẻ em và gìn giữ hoà bình. Xin cảm ơn và mong nhận được ý kiến trao đổi của các bạn.

## Lưu ý khi thảo luận và chốt lại

- Sau khi các thành viên phát biểu, người điều hành tổng hợp các ý chung, nêu những điểm còn khác nhau để cả nhóm trao đổi thêm.
- Thư kí đọc lại kết luận của nhóm; các bạn cùng thống nhất.
- Rút kinh nghiệm: ý nào thuyết phục, cách nói – nghe đã phù hợp chưa.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.