Sách giáo khoa Sinh học 10

Giải Bài 7 trang 40 SGK Sinh học 10

Bài 6. Các phân tử sinh học   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giải thích vì sao khi khẩu phần ăn thiếu protein thì cơ thể, đặc biệt là trẻ em, thường gầy yếu, chậm lớn, hay bị phù nề và dễ mắc bệnh truyền nhiễm?

Lời giải

Vai trò của protein trong cơ thể

Protein là đại phân tử sinh học đảm nhận nhiều chức năng sống còn: cấu tạo nên tế bào và cơ thể, xúc tác (enzyme), vận chuyển, bảo vệ (kháng thể), điều hoà (hormone)... Khi khẩu phần ăn thiếu protein kéo dài, các chức năng này bị rối loạn, biểu hiện thành các triệu chứng sau:

a) Gầy yếu, chậm lớn (đặc biệt ở trẻ em)

- Protein là thành phần cấu trúc chính xây dựng nên tế bào, mô và cơ quan. Trẻ em đang trong giai đoạn lớn nhanh nên nhu cầu protein để tạo tế bào mới rất cao.
- Thiếu protein ⇒ cơ thể không đủ "nguyên liệu" để tổng hợp tế bào, mô (nhất là mô cơ) ⇒ cơ không phát triển, cơ thể gầy yếu, sút cân, chậm lớn, chậm phát triển cả thể chất lẫn trí tuệ.

b) Hay bị phù nề

- Trong máu có protein hoà tan (chủ yếu là albumin) tạo nên áp suất thẩm thấu (áp suất keo) của máu, giữ nước ở lại trong lòng mạch.
- Thiếu protein ⇒ lượng protein trong huyết tương giảm ⇒ áp suất thẩm thấu của máu giảm ⇒ nước từ máu thấm (ứ) ra các mô, tích tụ ở khoảng gian bào ⇒ gây hiện tượng phù nề.

c) Dễ mắc bệnh truyền nhiễm

- Kháng thể bảo vệ cơ thể chống lại vi khuẩn, virus gây bệnh bản chất là protein; nhiều yếu tố của hệ miễn dịch cũng được cấu tạo từ protein.
- Thiếu protein ⇒ cơ thể giảm tổng hợp kháng thể ⇒ hệ miễn dịch suy yếu, sức đề kháng kém ⇒ dễ bị các tác nhân gây bệnh (vi khuẩn, virus) xâm nhập ⇒ dễ mắc các bệnh truyền nhiễm.

Kết luận: Do protein vừa là chất cấu tạo cơ thể, vừa tạo áp suất thẩm thấu của máu, vừa là thành phần của kháng thể, nên khi khẩu phần ăn thiếu protein thì cơ thể (nhất là trẻ em) gầy yếu, chậm lớn, hay bị phù nề và dễ mắc bệnh truyền nhiễm.

Đáp số

Thiếu nguyên liệu tạo tế bào, mô (cơ) → gầy yếu, chậm lớnGiảm protein huyết tương → giảm áp suất thẩm thấu máu → nước ứ ra mô → phù nềGiảm tổng hợp kháng thể → miễn dịch suy yếu → dễ mắc bệnh truyền nhiễm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.