Sách giáo khoa Sinh học 11

Giải Câu hỏi 2 trang 33 SGK Sinh học 11

Bài 4. Quang hợp ở thực vật   Đã kiểm

Đề bài

Các biện pháp kĩ thuật nào có thể tác động tới quang hợp nhằm nâng cao năng suất cây trồng? Phân tích tác dụng của mỗi biện pháp.

Lời giải

## Các biện pháp kĩ thuật tác động tới quang hợp nhằm nâng cao năng suất cây trồng — Bài 4. Quang hợp ở thực vật

Cơ sở lí thuyết: Khoảng 90−95%90-95\% chất khô của cây được tạo ra nhờ quang hợp, chỉ 5−10%5-10\% lấy từ chất khoáng của đất. Vì vậy quang hợp quyết định năng suất cây trồng. Muốn nâng cao năng suất phải tác động vào ba yếu tố của quang hợp, tương ứng ba nhóm biện pháp kĩ thuật.

### a) Tăng diện tích lá

Biện pháp: bón phân, tưới nước hợp lí, chăm sóc để cây sinh trưởng tốt; gieo trồng với mật độ thích hợp.

Tác dụng: lá là cơ quan quang hợp chủ yếu. Tăng diện tích lá làm tăng diện tích hấp thụ ánh sáng, nhờ đó tăng tổng lượng chất hữu cơ tổng hợp được. Tuy nhiên chỉ nên giữ diện tích lá ở mức tối ưu; nếu trồng quá dày, lá che khuất nhau làm giảm hiệu quả quang hợp.

###

b) Tăng cường độ quang hợp

Biện pháp: điều chỉnh các nhân tố môi trường tới mức tối ưu — cung cấp đủ ánh sáng, nước, CO2CO_2, dinh dưỡng khoáng (N, Mg, Fe… để tổng hợp diệp lục) và giữ nhiệt độ thích hợp; đồng thời chọn, tạo giống cây có cường độ quang hợp cao.

Tác dụng: khi các nhân tố môi trường đạt mức tối ưu, quá trình cố định CO2CO_2 ở pha tối diễn ra mạnh hơn, tạo ra nhiều chất hữu cơ hơn trên cùng một đơn vị diện tích lá, làm tăng tích lũy chất khô.

###

c) Tăng hệ số kinh tế

Biện pháp: chọn, tạo giống có sự phân bố sản phẩm quang hợp tập trung vào cơ quan thu hoạch (hạt, củ, quả…); bón phân và dùng chất điều hòa sinh trưởng đúng lúc để điều khiển dòng vận chuyển chất hữu cơ về cơ quan kinh tế.

Tác dụng: hệ số kinh tế Kkt=NktNshK_{kt} = \dfrac{N_{kt}}{N_{sh}} (năng suất kinh tế trên năng suất sinh học). Với cùng một lượng chất hữu cơ do quang hợp tạo ra, phần tích lũy vào bộ phận thu hoạch càng lớn thì năng suất kinh tế càng cao, dù năng suất sinh học không đổi.

Kết luận: Ba nhóm biện pháp — tăng diện tích lá, tăng cường độ quang hợp và tăng hệ số kinh tế — đều tác động tới quang hợp, qua đó nâng cao năng suất cây trồng.

Đáp số

Tăng diện tích lá → tăng diện tích hấp thụ ánh sáng, tăng tổng lượng chất hữu cơ tổng hợp (giữ ở mức tối ưu, tránh trồng quá dày)Tăng cường độ quang hợp → điều chỉnh ánh sáng, nước, CO₂, khoáng, nhiệt độ tối ưu và chọn giống quang hợp cao để tạo nhiều chất hữu cơ hơnTăng hệ số kinh tế → dồn sản phẩm quang hợp vào cơ quan thu hoạch, tăng năng suất kinh tế (K_kt = N_kt/N_sh)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.