Sách giáo khoa Sinh học 11

Giải Câu hỏi trang 59 SGK Sinh học 11

Bài 9. Hô hấp ở động vật   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tại sao hệ hô hấp của người và của Chim trao đổi khí với không khí rất hiệu quả?

Lời giải

Trả lời: Hệ hô hấp của người và của chim trao đổi khí với không khí rất hiệu quả vì bề mặt trao đổi khí của chúng đáp ứng tốt các đặc điểm của một bề mặt trao đổi khí, đồng thời có thêm những đặc điểm cấu tạo riêng giúp tối ưu hoá quá trình này.

a) Bề mặt trao đổi khí đáp ứng đầy đủ các đặc điểm của một bề mặt trao đổi khí hiệu quả:
- Diện tích bề mặt lớn: ở người, phổi có hàng trăm triệu phế nang làm tăng diện tích trao đổi khí; ở chim, phổi gồm hệ thống ống khí dày đặc.
- Bề mặt mỏng và luôn ẩm ướt: giúp O₂ và CO₂ dễ dàng khuếch tán qua.
- Có nhiều mao mạch máu và sắc tố hô hấp (hemoglobin): vận chuyển khí nhanh, duy trì sự chênh lệch phân áp khí giữa hai phía bề mặt.
- Có sự lưu thông khí tạo ra sự chênh lệch nồng độ (phân áp) O₂ và CO₂ để khí được khuếch tán liên tục.

b) Những đặc điểm giúp nâng cao hiệu quả trao đổi khí:
- *Ở người:* hoạt động thông khí nhờ cử động hô hấp (hít vào, thở ra) làm không khí giàu O₂ liên tục được đưa đến phế nang, đồng thời dòng máu chảy liên tục qua mao mạch quanh phế nang, nhờ đó luôn duy trì được sự chênh lệch phân áp khí → khuếch tán khí diễn ra thường xuyên và hiệu quả.
- *Ở chim:* nhờ hệ thống túi khí phối hợp với phổi, dòng không khí đi qua phổi theo một chiều và liên tục cả khi hít vào lẫn khi thở ra (không có khí đọng), nên lượng O₂ qua bề mặt trao đổi khí luôn cao; đây là hình thức hô hấp hiệu quả nhất ở động vật trên cạn, giúp chim đáp ứng nhu cầu O₂ rất lớn khi bay.

Kết luận: Chính nhờ bề mặt trao đổi khí rộng, mỏng, ẩm, giàu mao mạch kết hợp với cơ chế thông khí liên tục (dòng khí một chiều ở chim) mà hệ hô hấp của người và của chim trao đổi khí với không khí rất hiệu quả.

Đáp số

Bề mặt trao đổi khí rộng, mỏng, ẩm, nhiều mao mạch + thông khí liên tục; riêng chim có túi khí giúp dòng khí qua phổi một chiều, liên tục nên hiệu quả cao nhất

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.