Sách giáo khoa Sinh học 11

Giải Câu hỏi 2 trang 30 SGK Sinh học 11

Bài 4. Quang hợp ở thực vật   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tại sao lại gọi là thực vật C3_3, thực vật C4_4 và thực vật CAM? Ba nhóm thực vật này có quá trình quang hợp thích nghi với điều kiện sống như thế nào?

Lời giải

a) Vì sao gọi là thực vật C3_3, C4_4 và CAM?

Tên gọi của ba nhóm thực vật này xuất phát từ đặc điểm của quá trình cố định CO2_2 trong pha tối (pha đồng hóa CO2_2) của quang hợp:

- Thực vật C3_3: được gọi như vậy vì sản phẩm đầu tiên, ổn định của quá trình cố định CO2_2 là hợp chất có 3 nguyên tử carbon (acid 3-phosphoglyceric – APG). Nhóm này gồm phần lớn thực vật phân bố ở vùng ôn đới, á nhiệt đới (ví dụ: lúa, khoai, đậu...).

- Thực vật C4_4: được gọi như vậy vì sản phẩm đầu tiên, ổn định của quá trình cố định CO2_2 là hợp chất có 4 nguyên tử carbon (acid oxaloacetic – AOA). Nhóm này gồm một số thực vật sống ở vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới (ví dụ: ngô, mía, cao lương, rau dền...).

- Thực vật CAM: CAM là viết tắt của Crassulacean Acid Metabolism (chuyển hóa acid ở họ Thuốc bỏng – Crassulaceae), vì con đường này được phát hiện đầu tiên ở các cây thuộc họ Thuốc bỏng. Nhóm này gồm các thực vật mọng nước sống ở vùng sa mạc, khô hạn (ví dụ: xương rồng, dứa, thanh long, cây thuốc bỏng...).

b) Sự thích nghi của quá trình quang hợp với điều kiện sống

- Thực vật C3_3: sống ở điều kiện khí hậu ôn hòa, cường độ ánh sáng, nhiệt độ, nồng độ CO2_2 và O2_2 bình thường. Quá trình cố định CO2_2 chỉ diễn ra theo chu trình Calvin trong các tế bào mô giậu (nhu mô thịt lá).

- Thực vật C4_4: sống ở vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới nóng ẩm kéo dài, ánh sáng mạnh, nhiệt độ cao. Chúng thích nghi bằng cách phân chia quá trình cố định CO2_2 theo không gian thành 2 giai đoạn ở 2 loại tế bào khác nhau: giai đoạn cố định CO2_2 sơ cấp (tạo hợp chất 4C) diễn ra ở tế bào mô giậu, giai đoạn tái cố định CO2_2 theo chu trình Calvin diễn ra ở tế bào bao bó mạch. Nhờ đó cây tránh được hô hấp sáng, có điểm bù CO2_2 thấp, năng suất sinh học cao.

- Thực vật CAM: sống ở vùng sa mạc, điều kiện khô hạn, thiếu nước gay gắt. Để tiết kiệm nước (giảm thoát hơi nước), chúng thích nghi bằng cách phân chia quá trình cố định CO2_2 theo thời gian: ban đêm khí hậu mát, khí khổng mở để cố định CO2_2 sơ cấp (tạo và tích trữ acid 4C); ban ngày khí khổng đóng lại để tránh mất nước, CO2_2 được giải phóng từ acid dự trữ và đi vào chu trình Calvin để tổng hợp chất hữu cơ.

Đáp số

Gọi theo số nguyên tử C của sản phẩm cố định CO2_2 đầu tiên: C3_3 → hợp chất 3C (APG); C4_4 → hợp chất 4C (AOA); CAM → chuyển hóa acid ở họ Thuốc bỏng (Crassulacean Acid Metabolism)C3_3: vùng ôn hòa, cố định CO2_2 chỉ qua chu trình Calvin ở mô giậu. C4_4: vùng nhiệt đới nóng, phân chia theo không gian ở 2 loại tế bào (mô giậu và bao bó mạch), tránh hô hấp sáng. CAM: vùng sa mạc khô hạn, phân chia theo thời gian (cố định CO2_2 ban đêm, Calvin ban ngày) để tiết kiệm nước

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.