Giải Câu hỏi 2 trang 21 SGK Sinh học 12

Lời giải

Phân tích cơ chế điều hoà của operon Lac:

Protein ức chế (do gene điều hoà *R* mã hoá) có hai vùng cấu trúc: một vùng có thể liên kết với operator, một vùng có thể liên kết với lactose (chất cảm ứng). Khả năng liên kết với operator phụ thuộc vào hình dạng không gian của protein ức chế.

a) Khi môi trường có lactose:

- Một số phân tử lactose đóng vai trò là chất cảm ứng, liên kết vào protein ức chế.
- Sự liên kết này làm biến đổi cấu hình (hình dạng không gian) của protein ức chế.
- Do cấu hình đã thay đổi, protein ức chế không còn phù hợp để liên kết với operator (mất ái lực với operator).

b) Hệ quả:

- Operator được giải phóng → RNA polymerase liên kết được với promoter và tiến hành phiên mã.
- Nhóm gene cấu trúc (Z, Y, A) được phiên mã, tạo enzyme phân giải lactose.

👉 Vậy nguyên nhân cốt lõi: lactose liên kết với protein ức chế làm thay đổi cấu hình không gian của protein này, khiến nó mất khả năng liên kết với operator.

Đáp số