Sách giáo khoa Sinh học 12

Giải Câu hỏi trang 117 SGK Sinh học 12

Bài 22. Phát sinh sự sống và phát sinh chủng loại   Đã kiểm chéo

Đề bài

Theo Stanley Miller và Harold Urey, bầu khí quyển nguyên thuỷ không có oxygen. Sự gia tăng lượng oxygen trong khí quyển có liên quan đến sự xuất hiện của những loài sinh vật nào trên Trái Đất? Giải thích.

Lời giải

Trả lời: Sự gia tăng lượng oxygen trong khí quyển có liên quan đến sự xuất hiện của các sinh vật quang hợp thải oxygen, mà sớm nhất là vi khuẩn lam (tảo lam, cyanobacteria) — nhóm sinh vật nhân sơ đầu tiên có khả năng quang hợp giải phóng O₂.

Giải thích:

- Bầu khí quyển nguyên thuỷ của Trái Đất không có oxygen (theo giả thuyết của Stanley Miller và Harold Urey, khí quyển lúc đó gồm các khí như CH4CH_4, NH3NH_3, H2H_2, hơi nước...). Do đó, oxygen hiện nay không có sẵn từ đầu mà được tạo ra sau này nhờ hoạt động sống của sinh vật.

- Khi vi khuẩn lam xuất hiện, chúng thực hiện quá trình quang hợp sử dụng nước và CO2CO_2, giải phóng khí oxygen theo phương trình tổng quát:

6CO2+6H2O→ánh sáng, diệp lụcC6H12O6+6O26CO_2 + 6H_2O \xrightarrow{\text{ánh sáng, diệp lục}} C_6H_{12}O_6 + 6O_2

- Lượng O₂ do vi khuẩn lam (và về sau là tảo, thực vật) thải ra tích luỹ dần qua hàng tỉ năm, làm tăng dần hàm lượng oxygen trong khí quyển, biến khí quyển từ không có oxygen thành khí quyển giàu oxygen như ngày nay.

- Sự tích luỹ oxygen này còn tạo nên tầng ozone (O3O_3) bảo vệ Trái Đất khỏi tia tử ngoại và mở đường cho sự xuất hiện của các sinh vật hiếu khí cũng như sự sống trên cạn.

Đáp số

Vi khuẩn lam (cyanobacteria) — sinh vật quang hợp thải oxygen đầu tiên; O₂ tăng dần nhờ quang hợp giải phóng oxygen.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.